Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

अध्याय ५०: उत्तरेण सह अर्जुनस्य रथप्रयाणे ध्वजचिह्नैः कौरवसेनानिर्देशः

Arjuna directs Uttara by identifying Kaurava commanders through banners

धृतराष्ट्रके पुत्रोंका संहार करनेके लिये ही धनंजय प्रकट हुए हैं और एक तुम हो, जो यहाँ पण्डित बनकर बड़ी-बड़ी बातें बनाना चाहते हो,वैरान्तकरणो जिष्णुर्न नः शेषं करिष्यति क्या वैरका बदला चुकानेवाले अर्जुन हमलोगोंका संहार नहीं कर डालेंगे?

Dhr̥tarāṣṭrake putroṅkā saṁhāra karne ke liye hī dhanañjaya prakaṭ hue haiṁ, aura eka tuma ho, jo yahāṁ paṇḍita bankar baṛī-baṛī bāteṁ banānā cāhate ho—vairāntakaraṇo jiṣṇur naḥ śeṣaṁ kariṣyati? Kyā vairakā badlā cukānevāle Arjuna hamalogoṅkā saṁhāra nahīṁ kar ḍāleṅge?

धार्तराष्ट्राणां संहारार्थं धनंजयः प्रादुर्भूतः; त्वं तु पण्डितो भूत्वा महावाक्यानि वक्तुमिच्छसि। वैरान्तकरणो जिष्णुः किं नः शेषं करिष्यति? वैरप्रतिदानतत्परोऽर्जुनः किं नः समूलं नाशयिष्यति?

वैरान्तकरणःone who brings enmity to an end / one who settles vengeance
वैरान्तकरणः:
Karta
TypeAdjective
Rootवैरान्तकर
FormMasculine, Nominative, Singular
जिष्णुःJishnu (Arjuna; the victorious one)
जिष्णुः:
Karta
TypeNoun
Rootजिष्णु
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
नःof us / our
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Plural
शेषम्a remainder; what is left
शेषम्:
Karma
TypeNoun
Rootशेष
FormNeuter, Accusative, Singular
करिष्यतिwill make / will do
करिष्यति:
TypeVerb
Rootकृ
FormSimple Future (Luṭ), Third, Singular, Parasmaipada

कृप उवाच

K
Kṛpa
D
Dhṛtarāṣṭra
D
Dhṛtarāṣṭra’s sons (Kauravas)
A
Arjuna (Dhanañjaya/Jiṣṇu)

Educational Q&A

The verse highlights how fear and impending consequences sharpen moral and strategic judgment: past hostility returns as retribution, and empty ‘wise’ talk is criticized when decisive action and accountability are demanded.

Kṛpa addresses a Kaurava leader, warning that Arjuna has appeared with the intent to destroy Dhṛtarāṣṭra’s sons; he rebukes complacent, pretended wisdom and predicts that Arjuna may annihilate them in retaliation for their enmity.