Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

अध्याय ५०: उत्तरेण सह अर्जुनस्य रथप्रयाणे ध्वजचिह्नैः कौरवसेनानिर्देशः

Arjuna directs Uttara by identifying Kaurava commanders through banners

यथाशक्ति मनुष्याणां शममालक्षयामहे । अन्येषामपि सत्त्वानामपि कीटपिपीलिकै: । द्रौपद्या: सम्परिकलेशं न क्षन्तुं पाण्डवो5हति,हम देखते हैं, मनुष्य हों या अन्य जीव-जन्तु अथवा कीड़े-मकोड़े आदि ही क्‍यों न हों, सबमें अपनी-अपनी शक्तिके अनुसार सहनशीलताकी एक सीमा होती है। द्रौपदीको जो वष्ट दिये गये हैं, उन्हें पाण्डुपुत्र अर्जुन कभी क्षमा नहीं कर सकते

yathāśakti manuṣyāṇāṃ śamam ālakṣayāmahe | anyeṣām api sattvānām api kīṭapipīlikaiḥ | draupadyāḥ samparikleśaṃ na kṣantuṃ pāṇḍavo 'rhati |

यथाशक्ति मनुष्याणां शमस्य परिमाणं दृश्यते; अन्येषामपि सत्त्वानां, कीटपिपीलिकादीनामपि। द्रौपद्याः सम्परिक्लेशं यः कृतः, तं पाण्डवोऽर्जुनः कदाचन न क्षमिष्यति।

यथाaccording to, as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
शक्तिpower, ability
शक्ति:
Karma
TypeNoun
Rootशक्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
मनुष्याणाम्of humans
मनुष्याणाम्:
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Genitive, Plural
शमम्forbearance, patience, restraint
शमम्:
Karma
TypeNoun
Rootशम
FormMasculine, Accusative, Singular
आलक्षयामहेwe perceive/observe
आलक्षयामहे:
Karta
TypeVerb
Rootलक्ष्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, First, Plural
अन्येषाम्of others
अन्येषाम्:
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सत्त्वानाम्of beings/creatures
सत्त्वानाम्:
TypeNoun
Rootसत्त्व
FormNeuter, Genitive, Plural
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
कीटby/among insects
कीट:
TypeNoun
Rootकीट
FormMasculine, Instrumental, Plural
पिपीलिकैःby/among ants
पिपीलिकैः:
TypeNoun
Rootपिपीलिका
FormFeminine, Instrumental, Plural
द्रौपद्याःof Draupadi
द्रौपद्याः:
TypeNoun
Rootद्रौपदी
FormFeminine, Genitive, Singular
सम्परिक्लेशम्great affliction/distress
सम्परिक्लेशम्:
Karma
TypeNoun
Rootसम्परिक्लेश
FormMasculine, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
क्षन्तुम्to forgive/endure
क्षन्तुम्:
TypeVerb
Rootक्षम्
FormTumun (infinitive)
पाण्डवःthe Pandava (Arjuna)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्हतिis able/fit (to), can
अर्हति:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Singular

कृप उवाच

K
Kṛpa
D
Draupadī
P
Pāṇḍava (Arjuna)
K
kīṭa (insects)
P
pipīlikā (ants)