Shloka 54
सूर्य–कर्णोपदेशः
Sūrya’s Counsel to Karṇa on Kīrti and the Kuṇḍala
Devanagari script
जब वे दोनों निशाचर अपने राक्षसरूपमें प्रकट हुए, तब श्रीरामने उन्हें अपनी सेनाका दर्शन कराकर छोड़ दिया ।। निवेश्योपवने सैन्यं तत् पुर: प्राज्ञवानरम् । प्रेषयामास दौत्येन रावणस्य ततो$5ज्भदम्,लंकापुरीके उपवनमें वानरसेनाको ठहराकर श्रीरघुनाथजीने बुद्धिमान् वानर अंगदको दूतके रूपमें रावणके यहाँ भेजा
Transliteration
niveśyopavane sainyaṃ tat puraḥ prājñavānaram | preṣayāmāsa dautyena rāvaṇasya tato 'ṅgadam ||
Translation
निवेश्योपवने सैन्यं तत्पुरः प्राज्ञवानरम् । प्रेषयामास दौत्येन रावणस्य ततोऽङ्गदम् ॥
Word by Word
निवेश्यhaving stationed/placed
निवेश्य:
TypeVerb
Rootनि-विश्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
उपवनेin the grove
उपवने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउपवन
FormNeuter, Locative, Singular
सैन्यम्the army
सैन्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
पुरःin front/ahead
पुरः:
TypeIndeclinable
Rootपुरस्
Formavyaya
प्राज्ञवानरम्the wise monkey (Angada)
प्राज्ञवानरम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राज्ञ-वानर
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रेषयामासsent/dispatched
प्रेषयामास:
TypeVerb
Rootप्र-इष्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
दौत्येनas an embassy/with the mission of a messenger
दौत्येन:
Karana
TypeNoun
Rootदौत्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
रावणस्यof Ravana
रावणस्य:
TypeNoun
Rootरावण
FormMasculine, Genitive, Singular
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Formavyaya
अङ्गदम्Angada
अङ्गदम्:
Karma
TypeNoun
Rootअङ्गद
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
M
MārkaṇḍeyaŚ
Śrī RāmaA
AṅgadaR
RāvaṇaV
Vānara-sainya (monkey army)L
Laṅkā (Laṅkāpurī)U
upavana (grove/garden)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes