Shloka 10
भद्रवटगमनम् — स्कन्देन महिषदानवनिग्रहः
Bhadravaṭa Procession and Skanda’s Neutralization of Mahiṣa
प्राणस्य चानुदात्तस्तु व्याख्याता: पञचविंशति: । देवान् यज्ञमुषश्नान्यानू सूृजत् पञ्चदशोत्तरान्
prāṇasya cānudāttas tu vyākhyātāḥ pañcaviṃśatiḥ | devān yajñamuṣaśnān yānū sṛjat pañcadaśottarān |
मार्कण्डेय उवाच—प्राणादप्यनुदात्तोऽभवत्; तस्य पञ्चविंशतिपुत्राणां नामानि व्याख्यातानि। ततः ‘तपः’ नाम पाञ्चजन्यः देवानां यज्ञेषु विघ्नकरान् यज्ञमुषः पञ्चदशोत्तरान् विनायकान् ससर्ज। तेषां मध्ये प्रथमं पञ्चोत्पादिताः—सुभीमः, अतिभीमः, भीमः, भीमबलः, अबलश्च—ये देवानां यज्ञविनाशकाः।
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Sacred action (yajña) is not merely performance but requires steadiness and purity; forces of obstruction (vināyakas) arise within the cosmic order itself, implying that dharma is upheld through vigilance, discipline, and the capacity to overcome impediments.
Mārkaṇḍeya continues a genealogical-cosmic account: from Prāṇa comes Anudātta with twenty-five offspring, and then Tapas produces fifteen additional divine beings called Vināyakas, introduced as disruptors of the gods’ sacrifices; five of these are named explicitly.