Cyavana’s Reconciliation with Indra; Tīrtha-Indexing at Ārcīka-parvata and Yamunā
Chapter 125
चैत्याश्वैते बहुविधास्त्रिदशानां युधिष्ठिर । एतच्चन्द्रमसस्तीर्थमृषय: पर्युपासते । वैखानसा बालखिल्या: पावका वायुभोजना:
Lomāśa uvāca — caityāś caite bahuvidhās tridashānāṁ Yudhiṣṭhira | etac candramasas tīrtham ṛṣayaḥ paryupāsate | vaikhānasā bālakhilyāḥ pāvakā vāyubhojanāḥ, Yudhiṣṭhira |
लोमश उवाच—युधिष्ठिर, अत्र त्रिदशानां नानाविधानि चैत्यानि दृश्यन्ते। एतच्चन्द्रमसस्तीर्थं यदृषयः पर्युपासते। अत्र वैखानसा बालखिल्याः ऋषयः निवसन्ति—वायुभोजनाः परमपावनाश्च। तस्मात् यथाकामं पवित्रशिखराणि प्रस्रवणानि च परिक्रम्य, ततः स्नानं कुरु; एवं नियमयुक्ता यात्रा स्नानं च मनः शुद्धयति धर्मे च स्थिरं करोति।
लोगमश उवाच
Reverent approach to tīrthas—seeing shrines, honoring sages, circumambulating sacred sites, and bathing with discipline—functions as a moral and mental purification that supports steadfastness in dharma.
Lomāśa guides Yudhiṣṭhira on a pilgrimage, identifying a Moon-associated tīrtha with many divine shrines and resident ascetics (Vaikhānasas/Bālakhilyas), and instructing the proper devotional actions to perform there.