Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Adhyāya 96: Nārada Guides Mātali in Varuṇa’s Realm

Varuṇa-loka Darśana

गुणकेशीति विख्याता नाम्ना सा देवरूपिणी । श्रिया च वपुषा चैव स्त्रियो5न्या: सातिरिच्यते,वह देवरूपिणी कन्या गुणकेशीके नामसे प्रसिद्ध थी। गुणकेशी अपनी शोभा तथा सुन्दर शरीरकी दृष्टिसे उस समयकी सम्पूर्ण स्त्रियोंसे श्रेष्ठ थी

guṇakeśīti vikhyātā nāmnā sā devarūpiṇī | śriyā ca vapuṣā caiva striyo 'nyāḥ sātiricyate ||

सा देवरूपिणी गुणकेशीति नाम्ना विख्याता। श्रिया वपुषा च सा तदा स्त्रीणामन्यासां सर्वासामतिरिच्यते।

गुणकेशीGuṇakeśī (the girl named so)
गुणकेशी:
Karta
TypeNoun
Rootगुणकेशी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
विख्याताwell-known, renowned
विख्याता:
Karta
TypeAdjective
Rootवि-ख्यात (धातु √ख्यात/√ख्या, क्त)
FormFeminine, Nominative, Singular
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
देवरूपिणीhaving a divine form, godlike
देवरूपिणी:
Karta
TypeAdjective
Rootदेवरूपिणी (प्रातिपदिक; देवरूपिन्-स्त्री)
FormFeminine, Nominative, Singular
श्रियाby beauty/splendour
श्रिया:
Karana
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
वपुषाby body/figure
वपुषा:
Karana
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Plural
अन्याःother
अन्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Plural
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
अतिरिच्यतेsurpasses, excels
अतिरिच्यते:
TypeVerb
Rootअति-√रिच् (धातु; लट्, आत्मनेपद)
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Atmanepada, Active (middle endings)

कण्व उवाच

K
Kaṇva
G
Guṇakeśī