Shloka 30
अदारा-नीति
Crisis Composure) and ‘Jaya’ Śravaṇa (Morale-Instruction
भविष्यतीत्येव मन: कृत्वा सततमव्यथै: । सफलता होगी ही, ऐसा मनमें दृढ़ विश्वास लेकर निरन्तर विषादरहित होकर तुझे उठना, सजग होना और एऐश्वर्यकी प्राप्ति करानेवाले कर्मोमें लग जाना चाहिये ।।
bhaviṣyatīty eva manaḥ kṛtvā satatam avyathaiḥ | (vat-sa) utthātavyaṃ prabodhitavyaṃ ca tvayā, aiśvaryaprāptikaraṇeṣu karmasu ca niyoktavyam || maṅgalāni puraskṛtya brāhmaṇān devatābhiḥ saha (pūjayitvā), anyāni ca maṅgalakriyāḥ sampādya, sarvakāryārambhakṛd buddhimān rājā śīghram unnatiṃ gacchati | yathā sūryaḥ pūrvadiśam āśritya niyataṃ prakāśayati, tathā rājaśrīr api tam eva rājānam sarvataḥ prāpya yaśasā tejasā ca sampādayati ||
भविष्यतीत्येव मनः कृत्वा सततमव्यथैः । उत्तिष्ठ जाग्रहि च त्वं राज्यलाभकरान् क्रियाः ॥ मङ्गलानि पुरस्कृत्य ब्राह्मणान् देवतैः सह । पूजयित्वा तथा कृत्वा पुण्याहादीनि कर्मसु ॥ आरभेत यथा प्राज्ञो राजा सर्वेषु कर्मसु । तस्याशु वर्धते लक्ष्मीः कीर्तितेजःसमन्विता ॥ यथा हि दिवाकरः प्राचीं नित्यं संश्रित्य दीपयेत् । तथा तं सर्वतो लक्ष्मीः समागत्योपतिष्ठते ॥
पुत्र उवाच
Educational Q&A
Maintain firm confidence in success, avoid despondency, and act with vigilance; for rulers, prosperity is linked to disciplined effort joined with auspicious, dharmic beginnings—especially honouring Brahmins and the divine.
A son counsels (or exhorts) a kingly figure: rise from grief, engage in prosperity-bringing duties, and begin undertakings with auspicious worship; he reinforces the advice with a simile of the sun illuminating the east, paralleling how royal fortune comes to the properly conducting king.