Shloka 9
उद्योगपर्व — अध्याय १२५: दुर्योधनस्य प्रत्युत्तरम्
Duryodhana’s Reply in the Kuru Assembly
कृतास्त्रा: क्षिप्रमस्यन्तस्तावच्छाम्यतु वैशसम् । “नकुल, सहदेव, द्रुपदपुत्र धृष्टद्युम्न, विराट, शिखण्डी तथा शिशुपालपुत्र धृष्टकेतु--ये अस्त्रविद्यामें निपुण महान् वीर कवच धारण करके महासागरमें घुसे हुए ग्राहोंकी भाँति तुम्हारी सेनाके भीतर जबतक प्रवेश नहीं करते हैं, तभीतक यह जनसंहारका संकल्प शान्त हो जाना चाहिये ।। ७-८ ह ।। यावन्न सुकुमारेषु शरीरेषु महीक्षिताम्
Vaiśampāyana uvāca: kṛtāstrāḥ kṣipram asyantas tāvac chāmyatu vaiśasam | “Nakula, Sahadeva, Drupadaputra Dhṛṣṭadyumna, Virāṭa, Śikhaṇḍī tathā Śiśupālaputra Dhṛṣṭaketu—ye astravidyāyāṃ nipuṇā mahān vīrāḥ kavacaṃ dhārayitvā mahāsāgareṣu grāhā iva tava senāyāḥ antar yāvat praviśanti, tāvat eṣa janasaṃhārasaṅkalpaḥ śāntaḥ bhavitum arhati || yāvan na sukumāreṣu śarīreṣu mahīkṣitām …”
वैशम्पायन उवाच— कृतास्त्राः क्षिप्रमस्यन्तस्तावच्छाम्यतु वैशसम् । नकुलः सहदेवश्च द्रुपदपुत्रो धृष्टद्युम्नो विराटः शिखण्डी च शिशुपालसुतो धृष्टकेतुश्च— एते महावीराः कवचिनोऽस्त्रविद्याविशारदाः, महासागरं प्रविष्टा नक्रा इव, यावत्तव सेनामध्ये न प्रविशन्ति; तावदयं जनसंहारसंकल्पः प्रशाम्यताम्, यावन्न सुकुमारेषु शरीरेषु महीक्षिताम् ॥
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even amid inevitable war, the text foregrounds restraint: the ‘resolve for mass slaughter’ should be checked, and violence should not become indiscriminate. Martial skill and valor are acknowledged, but ethical control over rage and escalation is urged—especially before vulnerable bodies are destroyed.
Vaiśampāyana reports a warning/counsel in a warlike setting: renowned, armor-clad heroes—Nakula, Sahadeva, Dhṛṣṭadyumna, Virāṭa, Śikhaṇḍin, and Dhṛṣṭaketu—are described as about to penetrate the enemy host like crocodiles entering the sea. Until that decisive engagement, the speaker urges that the impulse toward wholesale killing be calmed.