Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

उद्योगपर्व — अध्याय १२५: दुर्योधनस्य प्रत्युत्तरम्

Duryodhana’s Reply in the Kuru Assembly

विराटश्न शिखण्डी च शैशुपालिश्न दंशिता: । यावन्न प्रविशन्त्येते नक्रा इव महार्णवम्‌

virāṭaś ca śikhaṇḍī ca śaiśupāliś ca daṃśitāḥ | yāvan na praviśanty ete nakrā iva mahārṇavam ||

वैशम्पायन उवाच— विराटश्च शिखण्डी च शैशुपालिसुतोऽपि च दंशिताः सन्नद्धाः । यावन्न प्रविशन्त्येते नक्रा इव महार्णवम् ॥

विराटःVirāṭa
विराटः:
Karta
TypeNoun
Rootविराट
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
शिखण्डीŚikhaṇḍin (Śikhaṇḍī)
शिखण्डी:
Karta
TypeNoun
Rootशिखण्डिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
शैशुपालिःŚaiśupāli (a warrior/one of Śiśupāla’s side)
शैशुपालिः:
Karta
TypeNoun
Rootशैशुपालि
FormMasculine, Nominative, Singular
दंशिताःarmed, equipped (lit. furnished with weapons/armor)
दंशिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootदंशित
FormMasculine, Nominative, Plural
यावत्until, as long as
यावत्:
TypeIndeclinable
Rootयावत्
not
:
TypeIndeclinable
Root
प्रविशन्तिenter
प्रविशन्ति:
TypeVerb
Rootप्र-विश्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
एतेthese (men)
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
नक्राःcrocodiles
नक्राः:
Karta
TypeNoun
Rootनक्र
FormMasculine, Nominative, Plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
महार्णवम्the great ocean
महार्णवम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहार्णव
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Virāṭa
Ś
Śikhaṇḍī
Ś
Śaiśupāli
M
mahārṇava (great ocean)
N
nakra (crocodile)

Educational Q&A

Power and readiness should be governed by restraint and right timing; even in war, disciplined waiting and strategic entry are portrayed as virtues rather than impulsive aggression.

Vaiśaṃpāyana describes certain warriors—Virāṭa, Śikhaṇḍī, and Śaiśupāli—as fully armed yet holding back, compared to crocodiles that enter the vast ocean only when appropriate, suggesting poised readiness before engagement.