Shloka 47
आयोधनदर्शनम्
Viewing the Battlefield of Kurukṣetra
Devanagari script
आसामपरिपूर्णार्थ निशम्य परिदेवितम् | इतरेतरसंक्रन्दान्न विजानन्ति योषित:
Transliteration
āsām aparipūrṇārthaṃ niśamya paridevitam | itaretara-saṃkrandān na vijānanti yoṣitaḥ ||
Translation
वैशम्पायन उवाच— आसां परिदेवितम् अपरिपूर्णार्थं निशम्य, इतरेतरसंक्रन्दनात् योषितो न विजानन्ति किमुच्यते।
Word by Word
आसाम्of these (women)
आसाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
अपरिपूर्णार्थम्incomplete in meaning/purport
अपरिपूर्णार्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपरिपूर्णार्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Karana
TypeVerb
Rootनि-शम् (धातु)
Formक्त्वा (अव्यय-भाव, absolutive)
परिदेवितम्lamentation, wailing
परिदेवितम्:
Karma
TypeNoun
Rootपरि-देव् (धातु) / परिदेवित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इतरेतर-संक्रन्दात्from mutual crying-out (one with another)
इतरेतर-संक्रन्दात्:
Apadana
TypeNoun
Rootइतरेतर (प्रातिपदिक) + संक्रन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
विजानन्तिthey understand/recognize
विजानन्ति:
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन
योषितःwomen
योषितः:
Karta
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaW
women (yoṣitaḥ)Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes
Educational Q&A
The verse highlights how overwhelming grief fractures speech and comprehension: in collective mourning, words become incomplete and mutual cries drown out clear meaning, underscoring the human cost of war.
In the Stree Parva’s mourning scenes after the great battle, the women are wailing and calling to one another; their lament is so broken and tumultuous that they cannot clearly understand each other’s words.