Shloka 6

Yuddha-yajña-vyākhyāna (The Battle as Sacrifice): Ambarīṣa–Indra Saṃvāda

Devanagari script

अमग्बरीष उवाच सागरान्तां महीं कृत्स्नामनुशास्य यथाविधि । चातुर्वण्यें यथाशास्त्र प्रवृत्ती धर्मकाम्यया,अम्बरीषने पूछा--देवराज! मैं समुद्रपर्यन्त सारी पृथ्वीका विधिपूर्वक शासन और संरक्षण करता था। शास्त्रकी आज्ञाके अनुसार धर्मकी कामनासे चारों वर्णोके पालनमें तत्पर रहता था

Transliteration

ambarīṣa uvāca | sāgarāntāṃ mahīṃ kṛtsnām anuśāsya yathāvidhi | cāturvarṇye yathāśāstraṃ pravṛttiṃ dharmakāmyayā ||

Translation

अम्बरीष उवाच—सागरान्तां महीं कृत्स्नामनुशास्य यथाविधि, चातुर्वर्ण्ये यथाशास्त्रं प्रवृत्तोऽहं धर्मकाम्यया।

Word by Word

• {'ambarīṣa uvāca': 'Ambarīṣa said', 'sāgarāntām': 'bounded by the ocean

• extending to the sea', 'mahīm': 'the earth

• the realm/kingdom', 'kṛtsnām': 'entire

• whole', 'anuśāsya': 'having ruled

• having disciplined/regulated', 'yathāvidhi': 'according to proper rule

• as prescribed', 'cāturvarṇye': 'in/with regard to the four varṇas (social orders)', 'yathāśāstram': 'according to the śāstras

• scripturally', 'pravṛttim': 'engagement

• undertaking of duties', 'dharma-kāmyayā': 'with the desire for dharma

Speaker

अमग्बरीष उवाच

Characters & Entities

• Ambarīṣa
• Earth (mahī)
• Ocean/Sea (sāgara)
• Cāturvarṇya (the four varṇas)