Previous Verse
Next Verse

Shloka 183

Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)

नास्मि वर्णोत्तमा जात्या न वैश्या नावरा तथा । तव राजन्‌ सवर्णास्मि शुद्धयोनिरविप्लुता,राजन! मैं जातिसे ब्राह्मणी नहीं हूँ और न वैश्या अथवा शाूद्वा ही हूँ। मैं तो आपके समान वर्णवाली क्षत्रिया ही हूँ। मेरा जन्म शुद्ध वंशमें हुआ है और मैंने अखण्ड ब्रह्मचर्यका पालन किया है

bhīṣma uvāca | nāsmi varṇottamā jātyā na vaiśyā nāvarā tathā | tava rājan savarṇāsmi śuddhayonir aviplutā ||

नास्मि वर्णोत्तमा जात्या न वैश्या नावरा तथा । तव राजन् सवर्णास्मि शुद्धयोनिरविप्लुता ॥

not
:
TypeIndeclinable
Root
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस् (असँ)
FormPresent (Lat), 1st, Singular
वर्णोत्तमाof the highest varna
वर्णोत्तमा:
Karta
TypeAdjective
Rootवर्णोत्तम (वर्ण + उत्तम)
FormFeminine, Nominative, Singular
जात्याby birth
जात्या:
Karana
TypeNoun
Rootजाति
FormFeminine, Instrumental, Singular
nor/not
:
TypeIndeclinable
Root
वैश्याa Vaishya woman
वैश्या:
Karta
TypeNoun
Rootवैश्य
FormFeminine, Nominative, Singular
nor/not
:
TypeIndeclinable
Root
अवराlower (of lower class)
अवरा:
Karta
TypeAdjective
Rootअवर
FormFeminine, Nominative, Singular
तथाthus/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
तवof you/your
तव:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
सवर्णाof the same varna
सवर्णा:
Karta
TypeAdjective
Rootसवर्ण
FormFeminine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस् (असँ)
FormPresent (Lat), 1st, Singular
शुद्धयोनिof pure lineage/womb
शुद्धयोनि:
Karta
TypeAdjective
Rootशुद्धयोनि (शुद्ध + योनि)
FormFeminine, Nominative, Singular
अविप्लुताunfallen/undefiled (not deviated)
अविप्लुता:
Karta
TypeAdjective
Rootअविप्लुत (a- + विप्लुत)
FormFeminine, Nominative, Singular

भीष्य उवाच

B
Bhishma
T
the King (Yudhishthira)