Shloka 14
Akṣara–Kṣara Viveka: Vasiṣṭha–Karāla-Janaka Saṃvāda (अक्षर-क्षर विवेकः)
Devanagari script
अहं तु तावत् पश्यामि कर्म यद् वर्तते कृतम् । गुणयुक्तं प्रकाशं वा पापेनानुपसंहितम्,परंतु मैं तो ऐसा देखता हूँ कि जो कर्म किया गया है वह पुण्य हो या पापयुक्त, प्रकटरूपमें किया गया हो या छिपाकर (तथा जान-बूझकर किया गया हो या अनजानमें), वह अपना फल अवश्य देता ही है
Translation
अहं तु तावत् पश्यामि कर्म यद् वर्तते कृतम् । गुणयुक्तं प्रकाशं वा पापेनानुपसंहितम् ॥
Word by Word
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअहम्
Formcommon, nominative, singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तावत्so much/for my part/as far as this goes
तावत्:
TypeIndeclinable
Rootतावत्
पश्यामिI see
पश्यामि:
TypeVerb
Root√पश् (दृश्)
Formpresent (lat), 1st, singular, parasmaipada
कर्मaction/deed
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formneuter, accusative, singular
यत्which/that (relative)
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
Formneuter, nominative, singular
वर्ततेexists/occurs/is found
वर्तते:
TypeVerb
Root√वृत् (वर्त्) / √वृत्त्
Formpresent (lat), 3rd, singular, ātmanepada
कृतम्done/performed
कृतम्:
TypeAdjective
Root√कृ
Formpast passive participle (kta), neuter, nominative, singular
गुणयुक्तम्endowed with qualities/merit
गुणयुक्तम्:
TypeAdjective
Rootगुणयुक्त
Formneuter, accusative, singular
प्रकाशम्openly/manifest (as an act)
प्रकाशम्:
TypeAdjective
Rootप्रकाश
Formneuter, accusative, singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
पापेनwith sin/through sin
पापेन:
Karana
TypeNoun
Rootपाप
Formneuter, instrumental, singular
अनुपसंहितम्not conjoined/untainted (by sin)
अनुपसंहितम्:
TypeAdjective
Rootअनुपसंहित
Formpast passive participle (kta), neuter, accusative, singular
Speaker
पराशर उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes