Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
आप वर्ण और आश्रमोंके भिन्न-भिन्न कर्मोंका विधिवत् विभाग करनेवाले, जपनीय मन्त्ररूप, घोषस्वरूप तथा कोलाहलमय हैं। आपको बारंबार नमस्कार है ।। श्वेतपिड्नलनेत्राय कृष्णरक्तेक्षणाय च । प्राणभग्नाय दण्डाय स्फोटनाय कृशाय च,आपके नेत्र श्वेत पिड़लवर्णके हैं, काले और लाल रंगके हैं। आप प्राणवायु (श्वास)को जीतनेवाले, दण्ड (आयुध) रूप, ब्रह्माण्डरूपी घटको फोड़नेवाले तथा कृश-शरीरधारी हैं। आपको नमस्कार है
varṇa-āśramāṇāṁ bhinna-bhinna-karmāṇāṁ vidhivad vibhāga-kartre, japanīya-mantra-rūpāya, ghoṣa-svarūpāya, kolāhala-mayāya te punaḥ punaḥ namaḥ || śveta-piṅgala-netrāya kṛṣṇa-rakta-īkṣaṇāya ca | prāṇa-bhagnāya daṇḍāya sphoṭanāya kṛśāya ca, te namaḥ ||
वर्णाश्रमाणां भिन्नानां कर्मणां विधिवद्विभागकर्त्रे, जप्य-मन्त्रस्वरूपाय, घोषस्वरूपाय, कोलाहलमयाय च ते पुनःपुनर्नमः। श्वेतपिङ्गलनेत्राय कृष्णरक्तेक्षणाय च। प्राणजिते दण्डरूपाय स्फोटकाय कृशाय च ते नमः॥
भीष्म उवाच