Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)

अहं विजानामि विशालनेत्रे ध्यानेन हीना न विदन्त्यसन्त: । तवाद्य मोहेन च सेन्द्रदेवा लोकास्त्रय: सर्वत एव मूढा:,“पर मैं सब कुछ जानता हूँ। विशाललोचने! जिनका चित्त एकाग्र नहीं है, वे ध्यानशून्य असाधु पुरुष मेरे स्वरूपको नहीं जानते। आज तुम्हारे इस मोहसे इन्द्र आदि देवताओंसहित तीनों लोक सब ओरसे किंकर्तव्य-विमूढ हो गये हैं

ahaṁ vijānāmi viśālanetre dhyānena hīnā na vidanty asantaḥ | tavādya mohena ca sendradevā lokās trayaḥ sarvata eva mūḍhāḥ ||

अहं विजानामि विशालनेत्रे; ध्यानेन हीना न विदन्त्यसन्तः। तवाद्य मोहेन ससेन्द्रदेवा लोकास्त्रयः सर्वत एव मूढाः॥

अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
विजानामिknow clearly
विजानामि:
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा
FormPresent, 1st, Singular, Parasmaipada
विशालनेत्रेO wide-eyed one
विशालनेत्रे:
TypeNoun
Rootविशाल-नेत्र
FormFeminine, Vocative, Singular
ध्यानेनby meditation
ध्यानेन:
Karana
TypeNoun
Rootध्यान
FormNeuter, Instrumental, Singular
हीनाःdevoid (of)
हीनाः:
TypeAdjective
Rootहीन
FormMasculine, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
विदन्तिknow
विदन्ति:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
असन्तःthe unvirtuous / bad people
असन्तः:
Karta
TypeNoun
Rootअसत्
FormMasculine, Nominative, Plural
तवof you / your
तव:
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
अद्यtoday / now
अद्य:
TypeIndeclinable
Rootअद्य
मोहेनby delusion
मोहेन:
Karana
TypeNoun
Rootमोह
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
स-इन्द्र-देवाःthe gods together with Indra
स-इन्द्र-देवाः:
TypeNoun
Rootस + इन्द्र + देव
FormMasculine, Nominative, Plural
लोकाःworlds
लोकाः:
Karta
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Nominative, Plural
त्रयःthree
त्रयः:
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वतःfrom all sides / everywhere
सर्वतः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मूढाःbewildered
मूढाः:
TypeAdjective
Rootमूढ
FormMasculine, Nominative, Plural

दक्ष उवाच

D
Dakṣa
V
Viśālanetrā (addressed person)
I
Indra
D
Devas
T
Three worlds (trailokya)