Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Adhyātma-nirdeśa

Definition of Adhyātma): Mahābhūtas, Indriyas, Guṇas, and the Witness (Kṣetrajña

जन्तो: प्रमीयमाणस्य जीवो नैवोपलभ्यते । वायुरेव जहात्येनमूष्म भावश्व नश्यति

jantoḥ pramīyamāṇasya jīvo naivopalabhyate | vāyur eva jahāty enam ūṣmā bhāvaś ca naśyati ||

जन्तोः प्रमीयमाणस्य जीवो नैवोपलभ्यते । वायुरेव जहात्येनमूष्मभावश्च नश्यति ॥

जन्तोःof the creature
जन्तोः:
Sambandha
TypeNoun
Rootजन्तु
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रमीयमाणस्यof (one) dying
प्रमीयमाणस्य:
Sambandha
TypeVerb
Rootप्र + √मि (मीयते)
Formशानच् (present middle participle), Masculine, Genitive, Singular, Atmanepada
जीवःthe soul/life-principle
जीवः:
Karta
TypeNoun
Rootजीव
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
उपलभ्यतेis obtained/perceived
उपलभ्यते:
TypeVerb
Rootउप + √लभ्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, 3rd, Singular
वायुःthe wind; vital air
वायुः:
Karta
TypeNoun
Rootवायु
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
जहातिabandons/leaves
जहाति:
TypeVerb
Root√हा
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, 3rd, Singular
एनम्him/this one
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
ऊष्माheat/warmth
ऊष्मा:
Karta
TypeNoun
Rootऊष्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
भावःstate/condition
भावः:
Karta
TypeNoun
Rootभाव
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
नश्यतिperishes/disappears
नश्यति:
TypeVerb
Root√नश्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, 3rd, Singular

भरद्वाज उवाच

B
Bharadvaja
J
jantu (a living being)
J
jiva (life principle)
V
vayu (vital breath)
U
usma (bodily heat)