Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

मृदु-तीक्ष्ण-नीति तथा दुष्टलक्षण-विज्ञानम्

Measured Policy and the Recognition of Malicious Disposition

न बहूनभियुञ्जीत यौगपद्येन शात्रवान्‌ । साम्ना दानेन भेदेन दण्डेन च पुरंदर,पुरंदर! बहुत-से शत्रुओंपर एक ही साथ आक्रमण नहीं करना चाहिये। साम, दान, भेद और दण्डके द्वारा इन शत्रुओंमेंसे एक-एकको बारी-बारीसे कुचलकर शेष बचे हुए शत्रुको पीस डालनेके लिये कुशलतापूर्वक प्रयत्न आरम्भ करे। बुद्धिमान्‌ राजा शक्तिशाली होनेपर भी सब शत्रुओंको कुचलनेका कार्य एक ही साथ आरम्भ न करे

na bahūn abhiyuñjīta yaugapadyena śātravān | sāmnā dānena bhedena daṇḍena ca puraṃdara ||

न बहूनभियुञ्जीत यौगपद्येन शात्रवान् । साम्ना दानेन भेदेन दण्डेन च पुरंदर ॥

not
:
TypeIndeclinable
Root
बहून्many
बहून्:
Karma
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Accusative, Plural
अभियुञ्जीतshould attack/engage
अभियुञ्जीत:
TypeVerb
Rootअभि-युज्
FormVidhi-linga, Optative (injunctive sense), 3rd, Singular, Parasmaipada, Active
यौगपद्येनsimultaneously; with simultaneity
यौगपद्येन:
Karana
TypeNoun
Rootयौगपद्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
शात्रवान्enemies
शात्रवान्:
Karma
TypeNoun
Rootशात्रव
FormMasculine, Accusative, Plural
साम्नाby conciliation
साम्ना:
Karana
TypeNoun
Rootसामन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
दानेनby gifts
दानेन:
Karana
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Instrumental, Singular
भेदेनby division/dissension
भेदेन:
Karana
TypeNoun
Rootभेद
FormMasculine, Instrumental, Singular
दण्डेनby punishment/force
दण्डेन:
Karana
TypeNoun
Rootदण्ड
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पुरंदरO Purandara (Indra)
पुरंदर:
TypeNoun
Rootपुरंदर
FormMasculine, Vocative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
P
Puraṃdara (Indra)