Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Adhyaya 11 — Draupadī’s Grief, Demand for Justice, and Bhīma’s Departure

प्रफुल्ल कमलके समान विशाल एवं मनोहर नेत्रोंवाली द्रौपदीका मुख सहसा शोकसे पीड़ित हो राहुके द्वारा ग्रस्त हुए सूर्यके समान तेजोहीन हो गया ।। ततस्तां पतितां दृष्टवा संरम्भी सत्यविक्रम: । बाहुभ्यां परिजग्राह समुत्पत्य वृकोदर:

prahulla-kamalake samānā viśālā evaṃ manoharā-netrāvalī draupadyā mukhaṃ sahasā śokena pīḍitaṃ bhūtvā rāhuṇā grasta-sūryavat tejo-hīnaṃ babhūva || tatas tāṃ patitāṃ dṛṣṭvā saṃrambhī satya-vikramaḥ | bāhubhyāṃ parijagrāha samutpatya vṛkodaraḥ ||

वैशम्पायन उवाच । प्रफुल्लकमलसदृशविशालमनोहरनेत्रा द्रौपदी सहसा शोकपीडिता मुखं तेजोहीनं चकार, राहुग्रस्त इव सूर्यः । ततस्तां पतितां दृष्ट्वा संरम्भी सत्यविक्रमो वृकोदरः समुत्पत्य बाहुभ्यां परिजग्राह ॥

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
Formindeclinable (ablatival adverb)
ताम्her
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formfeminine, accusative, singular
पतिताम्fallen
पतिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपतित
Formfeminine, accusative, singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formabsolutive (क्त्वा), indeclinable
संरम्भीimpetuous, enraged
संरम्भी:
Karta
TypeAdjective
Rootसंरम्भिन्
Formmasculine, nominative, singular
सत्यविक्रमःone whose valor is true (epithet)
सत्यविक्रमः:
Karta
TypeNoun/Adjective
Rootसत्यविक्रम
Formmasculine, nominative, singular
बाहुभ्याम्with (his) two arms
बाहुभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootबाहु
Formmasculine, instrumental, dual
परिजग्राहseized, clasped, took hold of
परिजग्राह:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formperfect (लिट्), 3rd person, singular, parasmaipada; with prefix परि-
समुत्पत्यhaving sprung up
समुत्पत्य:
TypeVerb
Rootउत् + पत्
Formabsolutive (ल्यप्), indeclinable; with prefix सम्-उत्-
वृकोदरःVṛkodara (Bhīma; 'wolf-bellied')
वृकोदरः:
Karta
TypeNoun
Rootवृकोदर
Formmasculine, nominative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Draupadī
R
Rāhu
S
Sūrya (the Sun)
V
Vṛkodara (Bhīma)