Shloka 343
Adhyāya 41 — Kṛṣṇa’s Battlefield Briefing and the Renewal of the Great Engagement
Devanagari script
आसादयिष्याम्यहमुग्रवीर्य द्विपो द्विपं मत्तमिवातिमत्त: । “आज मेरे उत्तम ब्रह्मास्त्र
Translation
आसादयिष्याम्यहमुग्रवीर्यं द्विपो द्विपं मत्तमिवातिमत्तः। अद्य मे दिव्यास्त्रब्रह्मास्त्रमानुषास्त्राणि पश्य; तैः सहाहं भीमपराक्रमं धनञ्जयं तथा योत्स्ये, यथा मत्तो द्विपोऽन्यं मत्तं द्विपं समासाद्याभ्येति।
Word by Word
आसादयिष्यामिI will attack/assail
आसादयिष्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootआसादय् (आ + सद्; causative stem आसादय)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तम (1st), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उग्रवीर्यO one of fierce valor
उग्रवीर्य:
TypeAdjective
Rootउग्रवीर्य (उग्र + वीर्य)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
द्विपःan elephant
द्विपः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विप
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
द्विपम्an elephant (as object)
द्विपम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्विप
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मत्तम्maddened/intoxicated
मत्तम्:
TypeAdjective
Rootमत्त (PPP of मद्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अतिमत्तःexceedingly maddened
अतिमत्तः:
TypeAdjective
Rootअतिमत्त (अति + मत्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes