Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

अध्याय ७१ — द्रोणव्यूहरक्षा तथा समकालीन द्वन्द्वयुद्धानि

Protection of Droṇa’s formation and parallel duels

पूर्वेषां पार्थिवेन्द्राणां महेन्द्रप्रतिमौजसाम्‌ । न्यायाधिगतवित्तानां तां श्र॒ुत्वा यज्ञसम्पदम्‌,बिना बादलके आकाशकी-सी कान्तिवाले, बुद्धिमानोंमें श्रेष्ठ वागीश्वर भगवान्‌ व्यास जब युधिष्ठिरको आश्वासन देकर चले गये, तब देवराज इन्द्रके समान पराक्रमी और न्यायसे धन प्राप्त करनेवाले प्राचीन राजाओंके उस यज्ञ-वैभवकी कथा सुनकर दिद्दान्‌ युधिष्ठिर मन-ही-मन उनके प्रति आदरकी भावना करते हुए शोकसे रहित हो गये। तदनन्तर फिर दीनभावसे यह सोचने लगे कि अर्जुनसे मैं क्या कहूँगा

pūrveṣāṃ pārthivendrāṇāṃ mahendrapratimaujāsām | nyāyādhigatavittānāṃ tāṃ śrutvā yajñasampadam ||

पूर्वेषां पार्थिवेन्द्राणां महेन्द्रप्रतिमौजसाम् । न्यायाधिगतवित्तानां तां श्रुत्वा यज्ञसम्पदम् ॥

पूर्वेषाम्of the former/ancient
पूर्वेषाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootपूर्व
FormMasculine, Genitive, Plural
पार्थिवेन्द्राणाम्of the kings (lords of the earth)
पार्थिवेन्द्राणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootपार्थिवेन्द्र
FormMasculine, Genitive, Plural
महेन्द्र-प्रतिम-ओजसाम्of those whose vigor is like Mahendra (Indra)
महेन्द्र-प्रतिम-ओजसाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootमहेन्द्रप्रतिमओजस्
FormMasculine, Genitive, Plural
न्याय-अधिगत-वित्तानाम्of those who obtained wealth by justice
न्याय-अधिगत-वित्तानाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootन्यायाधिगतवित्त
FormMasculine, Genitive, Plural
ताम्that (her/it)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (Purvakala)
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
यज्ञ-सम्पदम्the splendor/prosperity of the sacrifice
यज्ञ-सम्पदम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञसम्पद्
FormFeminine, Accusative, Singular

व्यास उवाच

V
Vyāsa
Y
Yudhiṣṭhira
A
Arjuna
I
Indra (Mahendra)
A
ancient kings (pūrve pārthivendrāḥ)
Y
yajña (sacrifice)