Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Subhadrā-vilāpaḥ — Subhadrā’s Lament for Abhimanyu

Droṇa-parva 55

तपःस्वाध्यायनिरता वेदवेदाड्रपारगा: । सहिता नारदं प्राहुर्देहास्मै पुत्रमीप्सितम्‌,एक दिन राजापर प्रसन्न होकर उन्हें पुत्र देनेकी इच्छावाले सभी श्रेष्ठ ब्राह्मण, जो तपस्या और स्वाध्यायमें संलग्न रहनेवाले तथा वेद-वेदांगोंके पारंगत विद्वान्‌ थे, एक साथ नारदजीसे बोले--'देवर्षी). आप इन राजा सृंजयको अभीष्ट पुत्र प्रदान कीजिये”

tapaḥsvādhyāyaniratā vedavedāṅgapāragāḥ | sahitā nāradaṁ prāhur dehy asmai putram īpsitam ||

तपःस्वाध्यायनिरता वेदवेदाङ्गपारगाः । सहिता नारदं प्राहुः—देवर्षे, अस्मै राज्ञे सृञ्जयाय पुत्रमीप्सितं प्रयच्छ ॥

तपःस्वाध्यायनिरताःengaged in austerity and self-study
तपःस्वाध्यायनिरताः:
Karta
TypeAdjective
Rootतपस् + स्वाध्याय + निरत
FormMasculine, Nominative, Plural
वेदवेदाङ्गपारगाःversed in the Vedas and Vedangas
वेदवेदाङ्गपारगाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवेद + वेदाङ्ग + पारग
FormMasculine, Nominative, Plural
सहिताःtogether, assembled
सहिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Plural
नारदम्Narada
नारदम्:
Karma
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Accusative, Singular
प्राहुःsaid, spoke
प्राहुः:
TypeVerb
Rootप्र + अह्
FormPerfect (Paroksha), Third, Plural, Parasmaipada
देहिgive (grant)
देहि:
TypeVerb
Rootदा
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormMasculine, Dative, Singular
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
ईप्सितम्desired, wished-for
ईप्सितम्:
TypeAdjective
Rootईप्सित
FormMasculine, Accusative, Singular

व्यास उवाच

V
Vyāsa
N
Nārada
B
Brāhmaṇas
K
King Sṛñjaya

Educational Q&A

Legitimate desires—such as the wish for a son—are to be pursued through dharmic channels: disciplined living (tapas), faithful study (svādhyāya), and respectful appeal to realized spiritual authority (a devarṣi). The verse highlights that moral and ritual competence gives weight to communal petitions.

A group of highly learned and ascetic Brāhmaṇas collectively approaches the divine sage Nārada and requests that he bestow upon King Sṛñjaya the son the king desires.