Shloka 4
द्रोणानीकाभिमुखगमनम्
Abhimanyu advances toward Droṇa’s host
युधामन्युश्न विक्रान्त: शिखण्डी चापराजित: । उत्तमौजाश्र दुर्धर्षो विराटश्व॒ महारथ:,सात्यकि, चेकितान, द्रुपदकुमार धृष्टद्युम्न, पराक्रमी कुन्तिभोज, महारथी द्रुपद, अभिमन्यु, क्षत्रधर्मा, शक्तिशाली बृहत्क्षत्र, चेदिराज धृष्टकेतु, माद्रीकुमार नकुल-सहदेव, घटोत्कच, पराक्रमी युधामन्यु, किसीसे परास्त न होनेवाला वीर शिखण्डी, दुर्धर्षवीर उत्तमौजा, महारथी विराट, क्रोधमें भरे हुए द्रौपदीपुत्र, बलवान् शिशुपालकुमार, महापराक्रमी केकयराजकुमार तथा सहस्रों सूंजयवंशी क्षत्रिय--ये तथा और भी अस्त्रविद्यामें पारंगत एवं रणदुर्मद बहुत-से शूरवीर अपने दलबलके साथ वहाँ उपस्थित थे। इन सबने युद्धकी अभिलाषासे द्रोणाचार्यपर सहसा धावा किया
sañjaya uvāca | yudhāmanyuś ca vikrāntaḥ śikhaṇḍī cāparājitaḥ | uttamaujāś ca durdharṣo virāṭaś ca mahārathaḥ | sātyakiś ca cekitāno drupadakumāro dhṛṣṭadyumno parākramī | kuntibhojaḥ mahārathī drupado 'bhimanyuś ca kṣatradharmā balavān bṛhatkṣatraḥ | cedirājo dhṛṣṭaketuḥ mādrīkumarau nakula-sahadevau ghaṭotkacaś ca parākramī | sahasrāṇi ca śūrajavāṃśīyāḥ kṣatriyāḥ—ete cānye 'pi astravidyā-parāṅgatā raṇa-durmadā bahavaḥ śūrāḥ svadālbalena tatra samupasthitāḥ | te sarve yuddhābhilāṣeṇa droṇācāryam abhitaḥ sahasābhyadravan ||
सञ्जय उवाच—युधामन्युः विक्रान्तः, शिखण्डी चापराजितः, दुर्धर्षः उत्तमौजाः, विराटश्च महारथः; सात्यकिश्चेकितानश्च; द्रुपदपुत्रो महाबलः धृष्टद्युम्नः; पराक्रमी कुन्तिभोजः; महारथी द्रुपदः; क्षत्रधर्मनिष्ठोऽभिमन्युः; शक्तिमान् बृहत्क्षत्रः; चेदिराजो धृष्टकेतुः; माद्रीसुतौ नकुलसहदेवौ; वीरः घटोत्कचश्च—एते सहस्रशः शूराः सृञ्जयवंश्या क्षत्रियाश्च, अन्ये च बहवोऽस्त्रविद्यापारगाः रणदुर्मदाः स्वस्वबलैः सह तत्र समुपस्थिताः। ते सर्वे युद्धाभिलाषिणः सहसा सर्वतः द्रोणाचार्यं प्रति अभ्यधावन्।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds kṣatriya-dharma as collective responsibility: when a formidable threat (Droṇa) dominates the field, allied warriors coordinate and act decisively. Ethically, it highlights the tension between duty-bound violence and the disciplined commitment to protect one’s side and uphold pledged obligations in war.
Sañjaya lists leading Pāṇḍava-aligned heroes and their forces assembled on the battlefield. Fired by the will to fight, they launch a sudden, all-sided charge against Droṇācārya, signaling an attempt to check his overwhelming power through concentrated assault.