Previous Verse
Next Verse

Shloka 326

Cakravyūha-saṃkalpaḥ, Saṃśaptaka-āhvānaṃ, Saubhadra-vikrīḍitam

Drona Parva, Adhyāya 32

अभ्यतिष्ठत्‌ पदा भूमौ सहाश्वं सहसारथिम्‌ | झरने बहानेवाले पर्वतकी भाँति किसी मदस्रावी गजराजने सारथि और अश्वोंसहित रथीको पैरोंसे भूमिपर दबाकर उन सबको कुचल डाला

abhya-tiṣṭhat padā bhūmau sahāśvaṃ sahasārathim | jharane bahāne-vāle parvatakī bhānti kisī madasrāvī gajarājane sārathi-aśva-sahitaṃ rathinaṃ pādaiḥ bhūmau dabākar un sabko kucal ḍālā |

सञ्जय उवाच—मदस्रावी गजराजः पर्वत इव निर्झरप्रवाहैः समन्तात् प्रवहद्भिरिव, पदा भूमौ सहाश्वं सहसारथिं रथिनमभ्यतिष्ठत्। स तान् सर्वान् भूमौ निपीड्य बलात् समकर्दमयत्—रणे निरङ्कुशं बलं केवलं विनाशमेव भवति।

अभ्यतिष्ठत्stood upon / pressed down
अभ्यतिष्ठत्:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-स्था (√स्था)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
पदाwith (his) foot
पदा:
Karana
TypeNoun
Rootपद
FormNeuter, Instrumental, Singular
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Locative, Singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
अश्वम्the horse
अश्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Accusative, Singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
सारथिम्the charioteer
सारथिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसारथि
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
गजराज (mighty elephant)
सारथि (charioteer)
अश्व (horses)
रथी/रथिन् (chariot-warrior)
रथ (chariot)
भूमि (earth/ground)
पर्वत (mountain)
झरना (torrent/waterfall)