Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

द्रोणाभिमुखानां निवारण-युद्धम् / Interceptions on the Droṇa-front

सम्प्रयुक्त: किलैवायं दिष्टर्भवति पूरुष: । तस्मिन्नेव च सर्वार्था: प्रदृश्यन्ते पृथग्विधा:,निश्चय ही यह मनुष्य दैवसे प्रेरित होता है। सबके पृथक्‌-पृथक्‌ सम्पूर्ण मनोरथ दैवपर ही अवलम्बित दिखायी देते हैं

samprayuktaḥ kilaivāyaṃ diṣṭair bhavati pūruṣaḥ | tasminn eva ca sarvārthāḥ pradṛśyante pṛthagvidhāḥ ||

धृतराष्ट्र उवाच—सम्प्रयुक्तः किलैवायं पुरुषो दैवेन भवति। तस्मिन्नेव च सर्वार्थाः पृथग्विधाः प्रदृश्यन्ते॥

सम्प्रयुक्तःimpelled, set in motion
सम्प्रयुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्प्रयुक्त (सम्+प्र+युज्, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
किलindeed, as is said
किल:
TypeIndeclinable
Rootकिल
एवonly, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
दिष्टःfated, ordained (by destiny)
दिष्टः:
Karta
TypeAdjective
Rootदिष्ट (दिश्, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
भवतिbecomes, is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
पूरुषःman, person
पूरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootपूरुष
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्मिन्in that (destiny)
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
एवindeed, only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
सर्वार्थाःall aims/purposes
सर्वार्थाः:
Karta
TypeNoun
Rootसर्वार्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रदृश्यन्तेare seen, appear
प्रदृश्यन्ते:
TypeVerb
Rootप्र+दृश्
FormPresent, 3rd, Plural, Atmanepada (passive-like sense)
पृथग्विधाःof various kinds, diverse
पृथग्विधाः:
TypeAdjective
Rootपृथग्विध
FormMasculine, Nominative, Plural

धृतराष्ट उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
P
pūruṣa (human being)
D
diṣṭa (destiny/ordainment)