Shloka 56
Devanagari script
स तु कर्णस्य तद् दिव्यमस्त्रमस्त्रेण शातयन्
Transliteration
sa tu karṇasya tad divyam astram astreṇa śātayan
Translation
सञ्जय उवाच—स तु कर्णस्य तद् दिव्यमस्त्रम् अन्येनास्त्रेण शातयामास; रणधर्मे बलं बलेन प्रतिहन्यते, यत्र कौशलं संयमश्च शक्तिं रक्षां वा विनाशं वा करोति।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
कर्णस्यof Karna
कर्णस्य:
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अस्त्रम्weapon/missile
अस्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अस्त्रेणwith a weapon
अस्त्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
शातयन्destroying/neutralizing
शातयन्:
TypeVerb
Rootशातय् (धातु; णिच्, शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमान (शतृ-प्रत्यय, परस्मैपदी-प्रयोगार्थ)
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaK
KarṇaD
divya astra (celestial weapon)Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes
Educational Q&A
Even extraordinary power (divya astra) must be met with discernment and proportional response; in the epic’s war-ethic, mastery is shown not only by possessing force but by controlling and countering it so that violence does not become unbounded.
In Sañjaya’s report of the battle, an opponent counters Karṇa’s celestial missile by deploying another weapon, effectively blunting or nullifying Karṇa’s divya astra through astra-to-astra combat.