Shloka 55
सो<दृश्यत मुहूर्तेन श्वाविच्छधललितो यथा । घटोत्कचके शरीरमें दो अंगुल भी ऐसा स्थान नहीं बचा था, जो बाणोंसे विदीर्ण न हो गया हो। वह दो ही घड़ीमें काँटोंसे युक्त साहीके समान दिखायी देने लगा ।। न हयान्न रथं तस्य न ध्वजं न घटोत्कचम्
so 'dṛśyata muhūrtena śvāvicchadhalalito yathā | ghaṭotkacake śarīre na aṅgula-dvayam api tādṛśaṃ sthānaṃ na avaśiṣyate yat bāṇair na vidīrṇaṃ syāt | sa hi dve ghaṭike eva kaṇṭakair yuktaḥ śāhī iva dṛśyate || na hayān na rathaṃ tasya na dhvajaṃ na ghaṭotkacam |
सञ्जय उवाच—स मुहूर्तेन शाल्मलिकण्टकयुक्तः श्वाविच्छद इव दृश्यत। घटोत्कचस्य शरीरे द्व्यङ्गुलमात्रमपि स्थानं नाभवत् यद् बाणैर्न विदारितम्। द्वाभ्यां घटिकाभ्यां स कण्टकितः शल्यक इवाभवत। न हयान् न रथं तस्य न ध्वजं न घटोत्कचं—किञ्चिदपि शरवृष्ट्या नाभ्यभिद्यत।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the brutal momentum of war and the fragility of the body even for mighty heroes; it implicitly warns that martial glory is inseparable from suffering, and that ethical reflection (dharma) must account for the human cost of violence.
Sañjaya describes Ghaṭotkaca being rapidly riddled with arrows so densely that no small space on his body remains unpierced; he looks like a porcupine/hedgehog bristling with spikes, and the assault extends to his chariot, horses, and banner.