Previous Verse
Next Verse

Shloka 64

धृष्टद्युम्नस्य द्रोणाभिमुख्यं तथा सात्यकि-कर्ण-समागमः

Dhṛṣṭadyumna’s advance toward Droṇa and the Sātyaki–Karṇa confrontation

मन्यध्वं मृत इत्येवमेतद्‌ वो बुद्धिलाघवम्‌ । युक्तो हास्य प्रतीघात: कृतो मे कुरुपुड्रवा:,मेरी बाँहें मौजूद हैं और मैं अपने ऊपर किये गये आघातका बदला लेनेकी निरन्तर चेष्टा करता आया हूँ तो भी तुमलोग आँख रहते हुए भी यदि मुझे मरा हुआ मान लेते हो, तो यह तुम्हारी बुद्धिकी मन्दताका परिचायक है। कुरुश्रेष्ठ वीरो! मैंने तो भूरिश्रवाका वध करके बदला चुकाया है, जो सर्वथा उचित है

manyadhvaṁ mṛta ityevam etad vo buddhilāghavam | yukto hāsya pratīghātaḥ kṛto me kurupuṅgavāḥ ||

सञ्जय उवाच—यदि मन्यध्वं ‘मृत एवायम्’, एतद् वो बुद्धिलाघवम्। कुरुपुङ्गवाः! अत्र प्रत्याघातो युक्त एव; मया च यथान्यायं प्रतिशोधः कृतः।

मन्यध्वम्think / suppose (you all)
मन्यध्वम्:
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
Formलोट् (imperative), 2, plural, आत्मनेपद
मृतःdead
मृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootमृत (from √मृ)
Formmasculine, nominative, singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
Formneuter, nominative, singular
वःof you (all)
वः:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formgenitive, plural
बुद्धि-लाघवम्lightness/shallowness of intellect
बुद्धि-लाघवम्:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि + लाघव
Formneuter, nominative, singular
युक्तःproper / fitting
युक्तः:
TypeAdjective
Rootयुक्त (from √युज्)
Formmasculine, nominative, singular
हास्यlaughable / ridiculous
हास्य:
TypeAdjective
Rootहास्य
Formmasculine, nominative, singular
प्रतीघातःcounter-blow / retaliation
प्रतीघातः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रतीघात
Formmasculine, nominative, singular
कृतःdone / made
कृतः:
TypeAdjective
Rootकृत (from √कृ)
Formmasculine, nominative, singular
मेby me / of me
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formgenitive, singular
कुरु-पुङ्गवाःO bulls among the Kurus (O best Kurus)
कुरु-पुङ्गवाः:
TypeNoun
Rootकुरु + पुङ्गव
Formmasculine, vocative, plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kuru (Kauravas/Kuru lineage)