Shloka 1
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — सात्यकि-अलम्बुसयोर्युद्धवर्णनम्
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue; Account of Sātyaki vs Alambusa
#ीफा+ () आजमस+- > अंजनके कुलमें उत्पन्न हुए हाथियोंका लक्षण इस प्रकार बतलाया गया है-- स्निग्धनीलाम्बुदप्रख्या बलिनो विपुलै: करै: । सुविभक्तमहाशीर्षा: करिणो5ज्जनवंशजा: ।। “स्निग्ध एवं नील-वर्णके मेघोंकी घटाके समान काले, बलवान, विशाल शुण्डदण्डसे सुशोभित तथा सुन्दर विभागयुक्त विशाल मस्तकवाले हाथी अंजनकुलकी संतानें हैं।' त्रयोदशाधिकशततमो< ध्याय: सात्यकिका द्रोण और हक साथ युद्ध करते हुए काम्बोजोंकी पास पहुँचना संजय उवाच प्रयाते तव सैन्यं तु युयुधाने युयुत्सया । धर्मराजो महाराज स्वेनानीकेन संवृत:
sañjaya uvāca | prayāte tava sainye tu yuyudhāne yuyutsayā | dharmarājo mahārāja svenānīkena saṁvṛtaḥ ||
अञ्जनवंशजकरिणां लक्षणमिदं कथ्यते—स्निग्धनीलाम्बुदप्रख्याः बलिनो विपुलैः करैः। सुविभक्तमहाशीर्षाः करिणोऽञ्जनवंशजाः॥ सञ्जय उवाच—प्रयाते तव सैन्ये तु युयुधाने युयुत्सया, धर्मराजो महाराज स्वेनानीकेन संवृतः स्थितः।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid the momentum of war, the righteous king (Dharmarāja) is portrayed as steady and properly supported by his own formation—implying that leadership in conflict requires composure, protection, and ordered conduct rather than reckless exposure.
Sanjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the army has moved forward; Sātyaki is keen to engage; and Yudhiṣṭhira is positioned within and protected by his own troop-division as the battle situation develops.