Previous Verse
Next Verse

Shloka 67

Droṇa-parva Adhyāya 114 — Karṇa–Bhīmasena Missile Exchange, Disarmament, and Arjuna’s Intervention

ततस्ते वाजिनो हृष्टा: सुपुष्टा: वातरंहस: । अजय्या जैत्रमूहुस्तं विकुर्वाणा: सम सैन्धवा:,तदनन्तर वे हृष्ट-पुष्ट वायुके समान वेगशाली एवं अजेय सिंधुदेशीय घोड़े मदमत्त हो उस विजयशील रथको लेकर चल दिये

tataste vājino hṛṣṭāḥ supuṣṭā vātaraṁhasaḥ | ajayyā jaitram ūhus taṁ vikurvāṇāḥ sama-saindhavāḥ ||

ततस्ते वाजिनो हृष्टाः सुपुष्टाः वातरंहसः । अजय्या जैत्रमूहुस्तं विकुर्वाणाः समसैन्धवाः ॥

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्यय
तेthose (they)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वाजिनःhorses
वाजिनः:
Karta
TypeNoun
Rootवाजिन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
हृष्टाःexhilarated, delighted
हृष्टाः:
Karta
TypeAdjective
Rootहृष्ट (√हृष्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सुपुष्टाःwell-fed, well-nourished
सुपुष्टाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुपुष्ट
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वातरंहसःswift as the wind
वातरंहसः:
Karta
TypeAdjective
Rootवातरंहस्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अजय्याःunconquerable
अजय्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootअजय्य
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
जैत्रम्victorious, triumph-bringing
जैत्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजैत्र
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ऊहुःthey bore/carried/drew
ऊहुः:
TypeVerb
Root√वह्
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, बहुवचन
तम्that (him/it)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विकुर्वाणाःprancing/curvetting; making (various) movements
विकुर्वाणाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविकुर्वाण (वि + √कृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (वर्तमानकाले शतृ/शानच्-प्रत्ययान्तः)
सम्together, completely (as preverb)
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम्
Formउपसर्ग/अव्यय
सैन्धवाःSindhu-country horses / Sindhavas
सैन्धवाः:
Karta
TypeNoun/Adjective
Rootसैन्धव
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sindhu (Saindhava)
H
horses (steeds)
V
victorious chariot

Educational Q&A

The verse highlights that victory in war depends on well-prepared means—trained, strong horses and a capable chariot—suggesting an ethical subtext of discipline, preparedness, and the responsible use of power in a dharmic conflict.

Sañjaya describes Sindhu-bred horses, spirited and wind-fast, carrying forward a victorious chariot with proud energy, emphasizing the force and confidence of the advancing side at this moment in the battle.