Shloka 60
Kṛṣṇa-vīrya-kathana
Dhṛtarāṣṭra’s appraisal of Vāsudeva’s deeds
य: पुत्रं काशिराजस्य वाराणस्यां महारथम् | समरे स्त्रीषु गृध्यन्तं भल्लेनापाहरद् रथात्,जिसने काशीपुरीमें काशिराजके महारथी पुत्रको, जो स्त्रियोंके प्रति आसक्त था, समरभूमिमें भल्ल नामक बाणद्दवारा रथसे मार गिराया; जो कुन्तीकुमारोंकी गुप्त मन्त्रणाको सुरक्षित रखनेवाला तथा दुर्योधनका अनर्थ करनेके लिये उद्यत रहनेवाला है तथा जिसकी उत्पत्ति द्रोणाचार्यके वधके लिये हुई है; वह महाधनुर्धर धृष्टद्युम्न जब रणक्षेत्रमें योद्धाओंको अपने बाणोंकी अग्निसे चलाता और सब ओरसे सारी सेनाको विदीर्ण करता हुआ द्रोणाचार्यके सम्मुख आ रहा था, उस समय किन शूरवीरोंने उसे रोका था?
yaḥ putraṃ kāśirājasya vārāṇasyāṃ mahāratham | samare strīṣu gṛdhyantaṃ bhallena apāharad rathāt ||
वैशम्पायन उवाच—यः काशिराजस्य पुत्रं वाराणस्यां महारथं समरे स्त्रीषु गृध्यन्तं भल्लेन रथादपाहरत्। यः कुन्तीकुमाराणां गूढमन्त्रणां धारयति, दुर्योधनानर्थे च नित्यं युक्तः, द्रोणवधार्थं च सृष्टः—स महाधनुर्धरः धृष्टद्युम्नो रणक्षेत्रे शराग्निना योधान् निर्दहन् सर्वतः सेनां विदारयन् द्रोणाचार्याभिमुखोऽभ्ययात्; तं कः शूराः पर्यवारयन्?
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse implicitly contrasts disciplined warrior-duty with moral distraction: a fighter “greedy for women” is portrayed as ethically compromised, while Dhṛṣṭadyumna is framed as purpose-born and strategically steadfast—suggesting that uncontrolled kāma undermines kṣatriya dharma, whereas focused intent and responsibility shape decisive action in war.
Vaiśampāyana identifies Dhṛṣṭadyumna by recalling a prior feat (toppling the Kāśī king’s son with a bhalla-arrow) and by his strategic role for the Pāṇḍavas. He then sets the scene: Dhṛṣṭadyumna advances toward Droṇa, cutting through the army, and the narration turns into a question—who among the heroes managed to stop or check his advance?