Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

Kṛṣṇa-vīrya-kathana

Dhṛtarāṣṭra’s appraisal of Vāsudeva’s deeds

एते द्वादश वर्षाणि क्रीडामुत्सूज्य बालका: । अस्त्रार्थमवसन्‌ भीष्मे बि शभ्रतो व्रतमुत्तमम्‌,इन द्रौपदीकुमारोंने बारह वर्षोतक खेल-कूद छोड़कर अस्त्रोंकी शिक्षा पानेके लिये उत्तम ब्रह्मचर्य व्रतका पालन करते हुए भीष्मके समीप निवास किया था

ete dvādaśa varṣāṇi krīḍām utsṛjya bālakāḥ | astrārtham avasan bhīṣme brahmacaryavratam uttamam ||

वैशम्पायन उवाच— एते द्वादश वर्षाणि क्रीडामुत्सृज्य बालकाः । अस्त्रार्थमवसन् भीष्मे ब्रह्मचर्यव्रतमुत्तमम् ॥

एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
द्वादशtwelve
द्वादश:
Karma
TypeNumeral/Adjective
Rootद्वादशन्
FormNeuter, Accusative, Plural
वर्षाणिyears
वर्षाणि:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Accusative, Plural
क्रीडाम्play, sport
क्रीडाम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रीडा
FormFeminine, Accusative, Singular
उत्सृज्यhaving abandoned
उत्सृज्य:
TypeVerb
Rootउत् + सृज्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)
बालकाःboys, youths
बालकाः:
Karta
TypeNoun
Rootबालक
FormMasculine, Nominative, Plural
अस्त्रार्थम्for the sake of weapons (weapon-training)
अस्त्रार्थम्:
Karma
TypeNoun (compound used adverbially)
Rootअस्त्र + अर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
अवसन्they dwelt, stayed
अवसन्:
TypeVerb
Rootअव + वस्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
भीष्मेnear/with Bhīṣma
भीष्मे:
Adhikarana
TypeNoun (proper name)
Rootभीष्म
FormMasculine, Locative, Singular
व्रतम्vow, observance
व्रतम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्रत
FormNeuter, Accusative, Singular
उत्तमम्excellent, best
उत्तमम्:
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīṣma
B
bālakāḥ (the boys/young princes)

Educational Q&A

The verse highlights that mastery—especially of martial skills—requires long-term discipline, renunciation of frivolity, and ethical restraint (brahmacarya). Power is portrayed as legitimate when grounded in self-control and rigorous training.

Vaiśampāyana describes how the young boys/princes spent twelve years living with Bhīṣma, setting aside play and observing a strict vow, in order to learn the use of weapons.