Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Adhyāya 70: Sātyaki’s Arrow-Display and the Bhūriśravas Engagement; Twilight Withdrawal

ब्रह्मभूतममावास्यां पौर्णमास्यां तथैव च । योगभूतं परिचरन्‌ केशवं महदाप्लुयात्‌,जो मनुष्य तपस्यामें तत्पर हो संयम-नियमका पालन करते हुए अमावास्था और पूर्णिमाको समस्त देहधारियोंके आश्रय, ब्रह्म एवं योगस्वरूप भगवान्‌ केशवकीः आराधना करता है, वह परम पदको प्राप्त कर लेता है

brahmabhūtam amāvāsyāṁ paurṇamāsyāṁ tathaiva ca | yogabhūtaṁ paricaran keśavaṁ mahad āpluyāt ||

भीष्म उवाच—ब्रह्मभूतममावास्यां पौर्णमास्यां तथैव च। योगभूतं परिचरन् केशवं महदाप्नुयात्॥

ब्रह्मभूतम्as Brahman-natured / Brahman-formed
ब्रह्मभूतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootब्रह्मभूत (ब्रह्म + भूत)
FormMasculine, Accusative, Singular
अमावास्याम्on the new-moon day
अमावास्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअमावास्या
FormFeminine, Locative, Singular
पौर्णमास्याम्on the full-moon day
पौर्णमास्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपौर्णमासी
FormFeminine, Locative, Singular
तथाlikewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
योगभूतम्as Yoga-natured / Yoga-formed
योगभूतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयोगभूत (योग + भूत)
FormMasculine, Accusative, Singular
परिचरन्worshipping / serving
परिचरन्:
Karta
TypeVerb
Rootपरि + चर्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
केशवम्Keshava (Vishnu/Krishna)
केशवम्:
Karma
TypeNoun
Rootकेशव
FormMasculine, Accusative, Singular
महत्the great (state/goal)
महत्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Accusative, Singular
आप्लुयात्would attain / may reach
आप्लुयात्:
TypeVerb
Rootआ + प्लु
FormVidhi-linga, Optative (potential), 3rd, Singular, Parasmaipada

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
K
Keśava (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
A
Amāvāsyā (new moon)
P
Paurṇamāsī (full moon)