Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

तस्मिंस्तु दशमे प्राप्ते दिवसे भरतर्षभ । भीष्मेणैकेन मत्स्येषु पज्चालेषु च संयुगे,शिक्षाबलेन निहतं पित्रा तव विशाम्पते । भरतश्रेष्ठ] उस दसवें दिनके आनेपर एकमात्र भीष्मने युद्धमें मत्स्य और पांचालदेशकी सेनाओंके अगणित हाथी, घोड़ोंको मारकर सात महारथियोंका वध कर डाला। प्रजानाथ! फिर पाँच हजार रथियोंका वध करके आपके पितृतुल्य भीष्मने अपने अस्त्र-शिक्षाबलसे उस महायुद्धमें चौदह हजार पैदल सिपाहियों, एक हजार हाथियों और दस हजार घोड़ोंका संहार कर डाला

sañjaya uvāca |

tasmiṃstu daśame prāpte divase bharatarṣabha |

bhīṣmeṇaikena matsyeṣu pāñcāleṣu ca saṃyuge |

śikṣābalena nihataṃ pitrā tava viśāṃpate ||

तस्मिंस्तु दशमे प्राप्ते दिवसे भरतर्षभ । भीष्मेणैकेन मत्स्येषु पाञ्चालेषु च संयुगे । शिक्षाबलेन निहतं पित्रा तव विशाम्पते ।

तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
दशमेon the tenth
दशमे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदशम
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
प्राप्तेhaving arrived/when (it) had come
प्राप्ते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootप्र-आप्
Formक्त (past passive participle), Masculine/Neuter, Locative, Singular
दिवसेon the day
दिवसे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदिवस
FormMasculine, Locative, Singular
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
भीष्मेणby Bhishma
भीष्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
एकेनalone/by one (man)
एकेन:
Karana
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
मत्स्येषुamong the Matsyas
मत्स्येषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमत्स्य
FormMasculine, Locative, Plural
पाञ्चालेषुamong the Panchalas
पाञ्चालेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाञ्चाल
FormMasculine, Locative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
संयुगेin the battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
FormNeuter, Locative, Singular
शिक्षा-बलेनby the strength of training/skill
शिक्षा-बलेन:
Karana
TypeNoun
Rootशिक्षा-बल
FormNeuter, Instrumental, Singular
निहतम्slain/killed
निहतम्:
Karma
TypeVerb
Rootनि-हन्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
पित्राby (your) father
पित्रा:
Karana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Instrumental, Singular
तवof you/your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
विशाम्पतेO lord of the people
विशाम्पते:
TypeNoun
Rootविशाम्-पति
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma
D
Dhṛtarāṣṭra
M
Matsya (kingdom/people)
P
Pāñcāla (kingdom/people)
K
Kurukṣetra war (Mahābhārata battle context)