Shloka 11
भीष्म-पर्व अध्याय १०० — त्रिगर्त-आक्रमण, भीष्म-केन्द्रित पुनर्संयोजन, तथा शक्त्यस्त्र-विनिमय
Devanagari script
अभिमानी रणे भीष्मो नित्यं चापि रणप्रिय: । स कथं पाण्डवान् युद्धे जेष्यते तात संगतान्,तात! भीष्म युद्धमें अभिमान रखनेवाले तथा सदा युद्धको प्रिय माननेवाले हैं; तथापि पाण्डवोंपर दया रखनेके कारण वे उन सबको संग्राममें कैसे जीत सकेंगे?
Transliteration
abhimānī raṇe bhīṣmo nityaṃ cāpi raṇapriyaḥ | sa kathaṃ pāṇḍavān yuddhe jeṣyate tāta saṅgatān ||
Translation
अभिमानी रणे भीष्मो नित्यं चापि रणप्रियः। स कथं पाण्डवान् युद्धे जेष्यते तात संगतान्॥
Word by Word
अभिमानीproud, self-esteeming
अभिमानी:
Karta
TypeAdjective
Rootअभिमानिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
रणप्रियःfond of battle
रणप्रियः:
Karta
TypeAdjective
Rootरणप्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
पाण्डवान्the Pandavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
युद्धेin war
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
जेष्यतेwill conquer
जेष्यते:
TypeVerb
Rootजि
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada (Ātmanepada-form used in epic usage)
तातO dear one / O son
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
संगतान्assembled, united (together)
संगतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसंगत
FormMasculine, Accusative, Plural, past passive participle of सम्+गम्
Speaker
कर्ण उवाच
Characters & Entities
K
KarnaB
BhishmaP
PandavasVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes