Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Vyāsa’s Inquiry into Dhṛtarāṣṭra’s Tapas and the Identification of Vidura with Dharma

तमुवाचाथ गान्धारी मैवं पुत्र शृणुष्व च त्वय्यधीनं कुरुकुलं पिण्डश्न श्वशुरस्य मे,यह सुनकर गान्धारीने कहा--“बेटा! ऐसी बात न कहो। मैं जो कहती हूँ उसे सुनो। यह सारा कुरुकुल तुम्हारे ही अधीन है। मेरे श्वशुरका पिण्ड भी तुमपर ही अवलम्बित है; अतः पुत्र! तुम जाओ, तुमने हमारे लिये जितना किया है, वही बहुत है। तुम्हारे द्वारा हमलोगोंका स्वागत-सत्कार भलीभाँति हो चुका है। इस समय महाराज जो जअज्ञा दे रहे हैं, वही करो; क्योंकि पिताका वचन मानना तुम्हारा कर्तव्य है”

tam uvāca atha gāndhārī mā evaṁ putra śṛṇuṣva ca tvayy adhīnaṁ kurukulaṁ piṇḍaśna śvaśurasya me

तमुवाचाथ गान्धारी मा एवं पुत्र शृणुष्व च । त्वय्यधीनं कुरुकुलं पिण्डश्च श्वशुरस्य मे ॥

तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
गान्धारीGandhārī
गान्धारी:
Karta
TypeNoun
Rootगान्धारी
FormFeminine, Nominative, Singular
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
एवम्thus; in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
पुत्रO son
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Vocative, Singular
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
त्वयिin you; on you
त्वयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormLocative, Singular
अधीनम्dependent
अधीनम्:
TypeAdjective
Rootअधीन
FormNeuter, Nominative, Singular
कुरुकुलम्the Kuru clan
कुरुकुलम्:
Karta
TypeNoun
Rootकुरुकुल
FormNeuter, Nominative, Singular
पिण्डश्नःone who eats the funeral offering (dependent for śrāddha)
पिण्डश्नः:
Karta
TypeNoun
Rootपिण्डश्न
FormMasculine, Nominative, Singular
श्वशुरस्यof (my) father-in-law
श्वशुरस्य:
TypeNoun
Rootश्वशुर
FormMasculine, Genitive, Singular
मेmy
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
G
Gāndhārī
K
Kuru-kula (Kuru dynasty)
Ś
śvaśura (Gāndhārī’s father-in-law; Dhṛtarāṣṭra’s father)
P
piṇḍa (ancestral offering)