Shloka 11
धृतराष्ट्र-सत्कारः तथा श्राद्ध-दाने नियमनम् | Honoring Dhṛtarāṣṭra and Regulating Śrāddha-Gifts
धृतराष्ट्रश्न तान् सर्वान् विनीतान् नियमे स्थितान्
vaiśampāyana uvāca |
dhṛtarāṣṭraṃś ca tān sarvān vinītān niyame sthitān |
viparītakaś ca me śatrur niyamyaś ca bhaven naraḥ ||
वैशम्पायन उवाच— धृतराष्ट्रं च तान् सर्वान् विनीतान् नियमे स्थितान् दृष्ट्वा युधिष्ठिरः सौम्यहृदयः भ्रातॄन् मन्त्रिणश्च पुनः पुनरिदं वचः प्राह— “राजा धृतराष्ट्रो मम युष्माकं च पूज्यः। यः तस्याज्ञामनुवर्तते स मे सुहृत्; यस्तु विपरीतमाचरति स मे शत्रुः—स नियम्यः दण्डभाग् भवेत्।”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Legitimate authority and social harmony rest on disciplined conduct (niyama) and respectful obedience to those worthy of honor; opposition to rightful command is treated as hostility and invites corrective restraint (daṇḍa).
In the Āśramavāsika context, Yudhiṣṭhira instructs his brothers and ministers to honor Dhṛtarāṣṭra and to treat compliance with Dhṛtarāṣṭra’s directives as friendship, while viewing contrary behavior as enmity deserving restraint.