Previous Verse
Next Verse

Shloka 85

Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa

Offerings for Ancestors and Their Stated Results

पवित्र च पवित्राणां मड्गलानां च मंगलम्‌ । यत्‌ सुवर्ण स भगवानग्निरीश: प्रजापति:,वह पवित्रोंमें भी अधिक पवित्र तथा मंगलोंमें भी अधिक मंगलमय है। जो सुवर्ण है, वही भगवान्‌ अनिनि हैं, वही ईश्वर और प्रजापति हैं इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि सुवर्णोत्पत्तिर्नाम पज्चाशीतितमो<ध्याय:

pavitraṃ ca pavitrāṇāṃ maṅgalānāṃ ca maṅgalam | yat suvarṇaṃ sa bhagavān agnir īśaḥ prajāpatiḥ ||

पवित्रं च पवित्राणां मङ्गलानां च मङ्गलम् । यत् सुवर्णं स भगवानग्निरीशः प्रजापतिः ॥

पवित्रम्purifier; sacred (thing)
पवित्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootपवित्र
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पवित्राणाम्of purifiers; of sacred things
पवित्राणाम्:
TypeNoun
Rootपवित्र
FormNeuter, Genitive, Plural
मङ्गलानाम्of auspicious things
मङ्गलानाम्:
TypeNoun
Rootमङ्गल
FormNeuter, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
मङ्गलम्auspiciousness; auspicious (thing)
मङ्गलम्:
Karta
TypeNoun
Rootमङ्गल
FormNeuter, Nominative, Singular
यत्which; that which
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
सुवर्णम्gold
सुवर्णम्:
Karta
TypeNoun
Rootसुवर्ण
FormNeuter, Nominative, Singular
सःhe; that (one)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
अग्निःAgni; fire
अग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
ईशःlord; ruler
ईशः:
Karta
TypeNoun
Rootईश
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रजापतिःPrajapati; lord of creatures
प्रजापतिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजापति
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
A
Agni
I
Isha (Lord)
P
Prajapati
G
Gold (Suvarṇa)

Educational Q&A

The verse teaches that gold is supremely pure and auspicious because it is identified with divine principles—Agni, Īśa, and Prajāpati. This sacral identification supports the ethical ideal that wealth, when treated as sacred and used in dāna (charitable giving), becomes a vehicle of purification and auspicious merit rather than mere possession.

In the Anuśāsana Parva’s dāna-dharma instruction, Bhishma is explaining the sanctity and origin/status of gold (suvarṇa). He frames gold as intrinsically holy by equating it with major Vedic divinities, thereby encouraging its respectful use—especially in ritual and gifting—as part of righteous conduct.