Shloka 42

Nṛga-upākhyāna: Brāhmaṇa-sva and the Consequence of Misappropriated Gift-Cattle (कृकलास-रूपे नृगोपाख्यानम्)

Devanagari script

एंक गोब्राह्मणं तस्मात्‌ प्रवदन्ति मनीषिण: । रन्तिदेवस्य यज्ञे ता: पशुत्वेनोपकल्पिता:,इसीसे गौ और ब्राह्मणको मनस्वी पुरुष एक बताते हैं। राजन! राजा रन्तिदेवके यज्ञमें वे पशुरूपसे दान देनेके लिये निश्चित की गयी थीं; अतः गौओंके चमड़ोंसे वह चर्मण्वती नामक नदी प्रवाहित हुई थी। वे सभी गौएँ पशुत्वसे विमुक्त थीं और दान देनेके लिये नियत की गयी थीं

Transliteration

ekaṁ gobrāhmaṇaṁ tasmāt pravadanti manīṣiṇaḥ | rantidevasya yajñe tāḥ paśutvenopakalpitāḥ ||

Translation

एकं गोब्राह्मणं तस्मात् प्रवदन्ति मनीषिणः । रन्तिदेवस्य यज्ञे ताः पशुत्वेनोपकल्पिताः ॥

Word by Word

एकम्one (as one entity)

गोब्राह्मणम्cow-and-Brahmin (as a single combined object of regard)

तस्मात्therefore / from that (reason)

प्रवदन्तिdeclare / say

मनीषिणःthe wise (men)

रन्तिदेवस्यof Rantideva

यज्ञेin the sacrifice

ताःthose (fem.)

पशुत्वेनas/with the status of sacrificial animals

उपकल्पिताःwere arranged / were prepared / were appointed

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Rantideva

cow (go)

Brahmin (brāhmaṇa)

yajña (sacrifice)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes