Shloka 68
आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः
Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition
Devanagari script
यस्त्वासीद् देवको नाम देवराजसमझ्युति: । स गन्धर्वपतिर्मुख्य: क्षितौ जज्ञे नराधिप:,इन्द्रके समान कान्तिमान् राजा देवकके रूपमें इस पृथ्वीपर श्रेष्ठ गन्धर्वराज ही उत्पन्न हुआ था
Transliteration
yastvāsīd devako nāma devarājasamadyutiḥ | sa gandharvapatiḥ mukhyaḥ kṣitau jajñe narādhipaḥ ||
Translation
वैशम्पायन उवाच—यस्त्वासीद् देवको नाम देवराजसमद्युतिः। स गन्धर्वपतिः मुख्यः क्षितौ जज्ञे नराधिपः।
Word by Word
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
देवकःDevaka (name)
देवकः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवक
FormMasculine, Nominative, Singular
नामby name
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनामन्
देवराजसमद्युतिःhaving splendor equal to the king of gods (Indra)
देवराजसमद्युतिः:
Karta
TypeAdjective
Rootदेवराज-सम-द्युति
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
गन्धर्वपतिःlord of the Gandharvas
गन्धर्वपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्धर्वपति
FormMasculine, Nominative, Singular
मुख्यःchief, foremost
मुख्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootमुख्य
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षितौon the earth
क्षितौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षिति
FormFeminine, Locative, Singular
जज्ञेwas born
जज्ञे:
TypeVerb
Rootजन्
FormPerfect, 3, Singular, Atmanepada
नराधिपःking, ruler of men
नराधिपः:
Karta
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaD
DevakaI
Indra (Devarāja)G
GandharvasE
Earth (kṣiti)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes