Shloka 5
Śārṅgaka-stuti to Agni during the Khāṇḍava Conflagration (शार्ङ्गक-स्तुतिः / अग्नि-स्तुतिः)
Devanagari script
एवमस्त्विति त॑ वल्निब्रह्याणं प्रत्यभाषत । सम्भूतौ तौ विदित्वा तु नरनारायणावृषी,तब अगनि्निने ब्रह्माजीसे कहा--'“अच्छा, ऐसा ही सही।” तदनन्तर दीर्घकालके पश्चात् नर-नारायण ऋषियोंके अवतीर्ण होनेकी बात जानकर अग्निदेवको ब्रह्माजीकी बातका स्मरण हुआ। राजन! तब वे पुनः ब्रह्माजीके पास गये
Transliteration
evam astv iti taṁ vahni-brahmāṇaṁ pratyabhāṣata | sambhūtau tau viditvā tu nara-nārāyaṇāv ṛṣī |
Translation
वैशम्पायन उवाच—एवमस्त्विति तौ ब्रह्माणं विभावसुं च प्रत्यभाषत। दीर्घकाले तु नरनारायणावृषी सम्भूतौ विदित्वा, ब्रह्मणः पूर्ववाक्यं स्मृत्वा, राजन्, स पुनरेव ब्रह्माणं जगाम।
Word by Word
एवम्thus, so
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
अस्तुlet it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperative (loṭ), 3, singular, Parasmaipada
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, accusative, singular
अग्निःAgni (Fire-god)
अग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootअग्नि
Formmasculine, nominative, singular
ब्रह्माणम्Brahmā
ब्रह्माणम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
Formmasculine, accusative, singular
प्रतिtowards, in reply to
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
अभाषतspoke, replied
अभाषत:
TypeVerb
Rootभाष्
FormImperfect (laṅ), 3, singular, Parasmaipada
सम्भूतौhaving arisen, born (the two)
सम्भूतौ:
TypeAdjective
Rootसम्-भू (सम्भूत)
Formmasculine, nominative, dual
तौthose two
तौ:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, dual
विदित्वाhaving known
विदित्वा:
TypeVerb
Rootविद्
Formabsolutive (क्त्वा), Parasmaipada (usage)
तुbut, then
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
नरनारायणौNara and Nārāyaṇa
नरनारायणौ:
Karta
TypeNoun
Rootनर-नारायण
Formmasculine, nominative, dual
ऋषीthe two sages
ऋषी:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
Formmasculine, nominative, dual
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaA
Agni (Vahni)B
BrahmāN
NaraN
NārāyaṇaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes