Previous Verse
Next Verse

Shloka 77

Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)

भीष्म उवाच अपज्यं क्रियतां चापं साध्वस्त्रं प्रतिपादय । भुड्क्ष्य भोगान्‌ भृशं प्रीत: पूज्यमान: कुरुक्षये,भीष्मजी बोले--विप्रवर! अब आप अपने धनुषकी डोरी उतार दीजिये और यहाँ रहकर राजकुमारोंको धरनुर्वेद एवं अस्त्र-शस्त्रोंकी अच्छी शिक्षा दीजिये। कौरवोंके घरमें सदा सम्मानित रहकर अत्यन्त प्रसन्नताके साथ मनोवांछित भोगोंका उपभोग कीजिये

bhīṣma uvāca | apajyaṁ kriyatāṁ cāpaṁ sādhv astraṁ pratipādaya | bhokṣyase bhogān bhṛśaṁ prītaḥ pūjyamānaḥ kuru-kṣaye ||

भीष्म उवाच । अपज्यं क्रियतां चापं साध्वस्त्रं प्रतिपादय । भुङ्क्ष्व भोगान् भृशं प्रीतः पूज्यमानः कुरुक्षये ॥

भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular
अपज्यम्with the bowstring removed / unstrung
अपज्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपज्य
FormNeuter, Accusative, Singular
क्रियताम्let it be made / let it be done
क्रियताम्:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperative, 3, Singular, Passive
चापम्bow
चापम्:
Karma
TypeNoun
Rootचाप
FormNeuter, Accusative, Singular
साधुwell; properly
साधु:
TypeIndeclinable
Rootसाधु
अस्त्रम्weapon; missile-weapon
अस्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतिपादयteach; impart; instruct
प्रतिपादय:
TypeVerb
Rootप्रति-√पद्
FormImperative, 2, Singular, Parasmaipada
भुङ्क्ष्यyou will enjoy
भुङ्क्ष्य:
TypeVerb
Rootभुज्
FormFuture, 2, Singular, Parasmaipada
भोगान्enjoyments; pleasures
भोगान्:
Karma
TypeNoun
Rootभोग
FormMasculine, Accusative, Plural
भृशम्greatly; exceedingly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
प्रीतःpleased; delighted
प्रीतः:
TypeAdjective
Rootप्रीत
FormMasculine, Nominative, Singular
पूज्यमानःbeing honored; being worshipped
पूज्यमानः:
TypeAdjective
Rootपूज्यमान
FormMasculine, Nominative, Singular
कुरुक्षयेin the Kuru domain/house; at Kurukshetra (context-dependent)
कुरुक्षये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुरुक्षय
FormMasculine, Locative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
A
a brahmin (addressed as vipravara)
B
bow (cāpa)
W
weapons/missiles (astra)
K
Kuru household/realm (kuru-kṣaya)