Shloka 16
Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial
यदड्कात् पतितो मातु: शिलां गान्रैव्यचूर्णयत् । (कुन्ती तु सह पुत्रेण यात्वा सुरुचिरं सर: । स्नात्वा तु सुतमादाय दशमे5हनि यादवी ।।
yad aṅkāt patito mātuḥ śilāṃ gāndharva-cūrṇayat |
यदङ्कात् पतितो मातुः शिलां घात्रैर्व्यचूर्णयत् । कुन्ती तु सह पुत्रेण यात्वा सुरुचिरं सरः । स्नात्वा तु सुतमादाय दशमेऽहनि यादवी । दैवतान्यर्चयिष्यन्ती निर्जगामाश्रमात् पृथा । शैलाभ्याशेन गच्छन्त्यास्तदा भरतसत्तम । निश्चक्राम महान् व्याघ्रो जिघांसन् गिरिगह्वरात् । तमापतन्तं शार्दूलं विकृष्याथ कुरूत्तमः । निर्बिभेद शरैः पाण्डुस्त्रिभिस्त्रिदशविक्रमः । नादेन महता तां तु पूरयन्तं गिरेगुहाम् । कुन्ती व्याघ्रभयोद्विग्ना सहसोत्पतिता किल॥
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse functions as an omen: extraordinary innate power is presented as a sign of divine purpose. It suggests that virtue and destiny are supported by higher forces, and that the future protector of the lineage is marked from birth.
A newborn/infant (identified in the surrounding passage as Bhīma) slips from Kuntī’s lap; upon falling, his body’s impact pulverizes a rock. The narrator uses this marvel to underscore the child’s exceptional strength and foretold greatness.