Dāna-dharma: Types of Charity, Worthy Recipients, Vrata-Timings, and Śiva–Viṣṇu Propitiation
वैशाख्यां पौर्णमास्यां तु ब्राह्मणान् सप्त पञ्च वा / उपोष्य विधिना शान्तः शुचिः प्रयतमानसः
vaiśākhyāṃ paurṇamāsyāṃ tu brāhmaṇān sapta pañca vā / upoṣya vidhinā śāntaḥ śuciḥ prayatamānasaḥ
वैशाखपौर्णमास्यां तु विधिनोपोष्य शान्तः शुचिः प्रयतमानसः। ततः सप्त वा पञ्च वा ब्राह्मणान् सम्यक् पूजयेत्॥
Lord Kūrma (Vishnu) instructing the sages/Indradyumna tradition on vrata-dharma
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: vira
It implies that spiritual merit is grounded in inner discipline—calmness (śānti), purity (śauca), and a controlled mind (prayata-mānasa). Such inner qualities are the practical doorway to realizing the Self beyond ritual action.
The verse highlights preparatory yogic disciplines: upoṣa (fasting as sense-restraint), śauca (purity), and mānasa-niyama (mental regulation). These align with Pāśupata-style emphasis on inner control supporting devotional observance.
By presenting vrata, purity, and disciplined mind as universally valid dharma, it reflects the Purāṇa’s integrative stance: the same inner yogic virtues support both Vaiṣṇava devotion (Kūrma/Vishnu) and Śaiva-Pāśupata spiritual culture.