Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Nine Creations (Sarga), Guṇa-Streams of Beings, and Brahmā’s Progeny in Cyclic Time

लवाः काष्ठाः कलाश्चैव मुहूर्ता दिवसाः क्षपाः / अर्धमासाश्च मासाश्च अयनाब्दयुगादयः

lavāḥ kāṣṭhāḥ kalāścaiva muhūrtā divasāḥ kṣapāḥ / ardhamāsāśca māsāśca ayanābdayugādayaḥ

लवाः काष्ठाः कलाश्चैव मुहूर्ता दिवसाः क्षपाः । अर्धमासाश्च मासाश्च अयनाब्दयुगादयः ॥

लवाःinstants (lava units)
लवाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
काष्ठाःkāṣṭhā time-units
काष्ठाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
कलाःkalā units/parts
कलाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed/also
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
मुहूर्ताःmuhūrtas
मुहूर्ताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
दिवसाःdays
दिवसाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
क्षपाःnights
क्षपाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootक्षपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
अर्धमासाःhalf-months (fortnights)
अर्धमासाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअर्ध + मास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): 'मासस्य अर्धम्'
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
मासाःmonths
मासाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अयनsolstices/half-years (ayanas)
अयन:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural) (समाहार/गणनार्थे)
अब्दyears
अब्द:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
युगages/yugas
युग:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
आदयःand so on/others
आदयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); 'आदि' = etc., and the rest

Sūta (narrating the teaching as part of the Purāṇic discourse on kāla)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

K
Kāla (Time)
Y
Yuga
A
Ayana

FAQs

Indirectly: by listing graded measures of time, it frames kāla as a measurable cosmic principle, while the Atman (and the Supreme Lord) is taught elsewhere in the Kurma tradition as the witness beyond such temporal divisions.

This verse itself lists time-units, but it supports Yoga-shāstra in practice: disciplined observances (niyama), vrata, japa, and meditation are traditionally scheduled by muhūrta, day/night, fortnight, and seasonal cycles to align sādhanā with dharma and cosmic order.

By emphasizing kāla as a universal ordering power, it aligns with the Purāṇic synthesis where the one Supreme (understood as Hari-Hara in many contexts) governs cosmic time and its cycles, even when teachings appear in Shaiva or Vaishnava idiom.