Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Sūrya’s Celestial Car: Ādityas, Ṛṣis, Gandharvas, Apsarases, Nāgas, and the Two-Month Cosmic Cycle

बालखिल्या नयन्त्यस्तं परिवार्योदयाद् रविम् / एते तपन्ति वर्षन्ति भान्ति वान्ति सृजन्ति च / भूतानामशुभं कर्म व्यपोहन्तीह कीर्तिताः

bālakhilyā nayantyastaṃ parivāryodayād ravim / ete tapanti varṣanti bhānti vānti sṛjanti ca / bhūtānāmaśubhaṃ karma vyapohantīha kīrtitāḥ

बालखिल्याः मुनयः सूर्यमुदयकाले परिवृत्य अस्तं नयन्ति। एते तपन्ति वर्षन्ति भान्ति वान्ति सृजन्ति च; भूतानामशुभकर्म व्यपोहन्तीति कीर्तिताः॥

bālakhilyāḥthe Bālakhilya sages
bālakhilyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbālakhilya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
nayantilead
nayanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootnī (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्/Present), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
astamto setting (sunset)
astam:
Karma/Goal (कर्म/गति-लक्ष्य)
TypeNoun
Rootasta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); used adverbially as 'to setting'
parivāryahaving surrounded
parivārya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpari-√vṛ (धातु) + lyap (ल्यप्)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय), 'having surrounded'
udayātfrom sunrise
udayāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootudaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Ablative (पञ्चमी/5), Singular (एकवचन)
ravimthe Sun
ravim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootravi (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
etethese (ones)
ete:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
tapantiheat/burn
tapanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Roottap (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्/Present), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
varṣantirain
varṣanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛṣ (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्/Present), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
bhāntishine
bhānti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhā (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्/Present), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
vāntiblow (as wind)
vānti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvā (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्/Present), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
sṛjanticreate/emit
sṛjanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsṛj (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्/Present), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
bhūtānāmof beings
bhūtānām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (षष्ठी/6), Plural (बहुवचन)
aśubhaminauspicious/evil
aśubham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaśubha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); qualifies 'karma'
karmadeed/action
karma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
vyapohantiremove/dispel
vyapohanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-apa-√uh (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्/Present), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
ihahere
iha:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक अव्यय)
kīrtitāḥare said/are described
kīrtitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootkīrtita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √kīrt/√kṛt in passive sense)
FormPast passive participle (क्त/PPP), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); used predicatively

Primary narrator (Purāṇic narration) describing the solar retinue; traditionally framed within the Kurma Purana’s dialogue setting of sages and the divine teaching stream

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

B
Bālakhilya sages
R
Ravi (Sūrya)
B
Bhūtas (living beings)

FAQs

Indirectly: it shows that cosmic functions (heat, rain, light, wind, creation) operate as an ordered, purifying power; in Kurma Purana’s theology these are expressions of īśvara-śakti supporting dharma and cleansing aśubha karma, pointing to an underlying governing Reality rather than random nature.

The verse foregrounds tapas (austerity/inner heat) embodied by the Bālakhilyas; in the Kurma Purana’s broader Yoga-shāstra tone, such tapas aligns with disciplined conduct, purity (śauca), and devotion that burn karmic impurities—an outer-cosmic mirror of inner yogic purification.

Not explicitly by name, but it reflects the Purana’s synthetic vision: the same divine order that sustains Sūrya’s course and removes karma is ultimately one īśvara-tattva, harmonizing sectarian forms (Śaiva-Vaiṣṇava) as coordinated powers within a single cosmic governance.