Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Mādhayameśvara-māhātmya — Vyāsa at Mandākinī and the Pāśupata Vision

येर्ऽचयिष्यन्ति गोविन्दं मद्भक्ता विधिपूर्वकम् / तेषां तदैश्वरं ज्ञानमुत्पत्स्यति जगन्मय

yer'cayiṣyanti govindaṃ madbhaktā vidhipūrvakam / teṣāṃ tadaiśvaraṃ jñānamutpatsyati jaganmaya

येऽर्चयिष्यन्ति गोविन्दं मद्भक्ता विधिपूर्वकम्। तेषां तदैश्वरं ज्ञानमुत्पत्स्यति जगन्मय॥

येthose who
ये:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
अर्चयिष्यन्तिwill worship
अर्चयिष्यन्ति:
क्रिया (मुख्य)
TypeVerb
Root√अर्च् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदी
गोविन्दम्Govinda
गोविन्दम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootगोविन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मत्-भक्ताःmy devotees
मत्-भक्ताः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठी/प्रातिपदिक-रूप) + भक्त (प्रातिपदिक/कृदन्त from √भज्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः: 'मम भक्ताः'
विधि-पूर्वकम्according to proper procedure
विधि-पूर्वकम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootविधि (प्रातिपदिक) + पूर्वक (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् क्रियाविशेषणम्
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन; सर्वनाम
तत्-ऐश्वरम्that divine lordly (knowledge)
तत्-ऐश्वरम्:
विशेषण (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + ऐश्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः: 'तत्-सम्बन्धि ऐश्वरम्'; 'ज्ञानम्' इत्यस्य विशेषणम्
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उत्पत्स्यतिwill arise
उत्पत्स्यति:
क्रिया (मुख्य)
TypeVerb
Root√पत् (धातु) + उत्- (उपसर्ग)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपदी/परस्मैपदी प्रयोगभेदः; here 3sg future 'will arise/originate'
जगन्मयO Jagatmaya (pervader of the world)
जगन्मय:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः: 'जगत्-मयः' (one who is pervaded by the universe)

Lord Kurma (Vishnu) instructing devotees (as part of a teaching dialogue with sages/Indradyumna context in the Purva-bhaga)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

G
Govinda
V
Vishnu
Ī
Īśvara

FAQs

It implies that when devotion is disciplined and rule-guided, a higher, Īśvara-centered knowledge arises within—pointing to realization that the all-pervading Lord (jagan-maya) is the inner ground of awareness.

The verse emphasizes vaidhi-bhakti—structured worship according to vidhi—which functions as a yogic discipline (niyama-like restraint and sacred routine) that matures into inner jñāna rather than remaining merely external ritual.

By stressing aiśvara-jñāna (knowledge centered on the one Lord) arising through devotion to Govinda, it supports the Kurma Purana’s non-sectarian thrust: devotion to the Supreme as Īśvara culminates in unitive knowledge beyond rigid Shaiva–Vaishnava division.