Shloka 58
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
ते ऽधिरुह्य विमानाग्र्यं द्विजवर्माणमाश्रिताः / यथोचितफलोपेतास्त्रिदिवं जग्मुरञ्जसा
Transliteration
te 'dhiruhya vimānāgryaṃ dvijavarmāṇamāśritāḥ / yathocitaphalopetāstridivaṃ jagmurañjasā
Translation
तेऽधिरुह्य विमानाग्र्यं द्विजवर्माणमाश्रिताः। यथोचितफलोपेतास्त्रिदिवं जग्मुरञ्जसा॥
Word by Word
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (Nominative plural)
अधिरुह्यhaving mounted
अधिरुह्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootअधि + रुह् (धातु) + अधिरुह्य (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having mounted/ascended’
विमानाग्र्यम्the best aerial car
विमानाग्र्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविमान + अग्र्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Accusative singular); कर्मधारयसमासः—अग्र्यं विमानम् (excellent aerial car)
द्विजवर्माणम्Dvijavarman (name)
द्विजवर्माणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विजवर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Accusative singular); तत्पुरुषसमासः—द्विजस्य वर्म (name/epithet)
आश्रिताःhaving taken refuge (in)
आश्रिताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ + श्रि (धातु) + आश्रित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle) प्रयुक्तः कर्तरि; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन: ‘having resorted to/taken refuge’
यथाas/according to
यथा:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), प्रकार/उपमानार्थक
उचितproper
उचित:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउचित (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-समासाङ्ग (appropriate/fit)
फलfruit/result
फल:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासाङ्ग (fruit/result)
उपेताःendowed with
उपेताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउप + इ (धातु) + उपेत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle) कर्तरि; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन: ‘endowed with/attained’
त्रिदिवम्to heaven
त्रिदिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिदिव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Accusative singular)
जग्मुःthey went
जग्मुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
अञ्जसाstraightaway/easily
अञ्जसा:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootअञ्जसा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), सुगमतया/शीघ्रार्थे (easily/straightaway)