Shloka 50
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
ब्रह्महा मुच्यते पापैरष्टोत्तरसहस्रतः / पापैरन्यैश्च सकलैर्मुच्यते नात्र संशयः
Transliteration
brahmahā mucyate pāpairaṣṭottarasahasrataḥ / pāpairanyaiśca sakalairmucyate nātra saṃśayaḥ
Translation
ब्रह्महा अष्टोत्तरसहस्रसंख्यैः पापैर्मुच्यते; अन्यैश्च सर्वैः पापैः अपि विमुच्यते—अत्र न संशयः।
Word by Word
ब्रह्महाa Brahmin-slayer
ब्रह्महा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्महन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; ‘ब्रह्महन्’ = ब्राह्मणघातकः
मुच्यतेis freed
मुच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
पापैःfrom sins
पापैः:
Apadana/Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
अष्टोत्तर-सहस्रतः(even) from a thousand-and-eight (sins) / from 1008 (sins)
अष्टोत्तर-सहस्रतः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअष्टोत्तर + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formतद्धितान्त-अव्यय ‘-तः’ (ablatival adverb): ‘अष्टोत्तर-सहस्र’ (=1008) इत्यस्मात्; अर्थे ‘संख्यया/परिमाणतः’
पापैःfrom sins
पापैः:
Apadana/Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
अन्यैःother
अन्यैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘पापैः’ इति विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सकलैःall, entire
सकलैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘पापैः’ इति विशेषण
मुच्यतेis freed
मुच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथम-पुरुष, एकवचन
नnot
न:
Pratishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अत्रhere, in this matter
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन