Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame

विश्वस्तद्रव्यहरणं तस्याप्यधिकमुच्यते / विश्वस्ते वाप्यविश्वस्ते न दरिद्रधनं हरेत्

viśvastadravyaharaṇaṃ tasyāpyadhikamucyate / viśvaste vāpyaviśvaste na daridradhanaṃ haret

विश्वस्तद्रव्यहरणं तस्याप्यधिकमुच्यते। विश्वस्ते वाप्यविश्वस्ते न दरिद्रधनं हरेत्॥

viśvasta-dravya-haraṇamthe taking of a trusted person’s property
viśvasta-dravya-haraṇam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviśvasta (प्रातिपदिक) + dravya (प्रातिपदिक) + haraṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः (viśvastasya dravyasya haraṇam)
tasyaof that (act)
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
apialso/even
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात)
adhikamgreater (more)
adhikam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootadhika (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन); तुलनार्थक-विशेषण
ucyateis said/declared
ucyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormPresent tense (लट्), Passive voice (कर्मणि), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
viśvastein/with regard to a trusted (person)
viśvaste:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootviśvasta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); विशेषण-रूपेण
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormDisjunctive particle (विकल्पार्थक-निपात)
apialso/even
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात)
aviśvastein/with regard to an untrusted (person)
aviśvaste:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootaviśvasta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); नञ्-समासान्त-विशेषण
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध-निपात)
daridra-dhanama poor man’s wealth
daridra-dhanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdaridra (प्रातिपदिक) + dhana (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); कर्मधारयः (daridrasya dhanaṃ)
haretshould take/steal
haret:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Roothṛ (धातु)
FormOptative/benedictive sense (विधिलिङ्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)