Shloka 23
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
अनेककोटिदूतीभिः समन्तात्समलङ्कृताम् / एवं ध्यात्वा न्यसेद्भूयो भूतलेप्यक्षरान्क्रमात्
Transliteration
anekakoṭidūtībhiḥ samantātsamalaṅkṛtām / evaṃ dhyātvā nyasedbhūyo bhūtalepyakṣarānkramāt
Translation
अनेककोटिदूतीभिः समन्तात्समलङ्कृताम् । एवं ध्यात्वा न्यसेद्भूयो भूतलेप्यक्षरान्क्रमात् ॥
Word by Word
अनेक-कोटि-दूतीभिःby many crores of messengers
अनेक-कोटि-दूतीभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअनेक (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + दूती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (दूती), तृतीया (करण), बहुवचन; तत्पुरुषसमासः: अनेकाः कोटयः दूत्यः = by many crores of female messengers
समन्तात्on all sides
समन्तात्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात् (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (from all sides / on all sides)
समलङ्कृताम्fully adorned
समलङ्कृताम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootसम्+अलङ्कृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (thus)
ध्यात्वाhaving meditated
ध्यात्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having meditated’
न्यसेत्should place; should set down
न्यसेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि+अस्/न्यस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
भूयःagain; further
भूयः:
Sambandha (सम्बन्ध/temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootभूयः (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरर्थक क्रियाविशेषण (again; further)
भूतलेon the ground
भूतले:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
अपिalso; even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (also/even)
अक्षरान्syllables; letters
अक्षरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअक्षर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
क्रमात्in sequence; step by step
क्रमात्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अव्ययीभावार्थे/तसिल्-अर्थे), एकवचन; ‘in order/stepwise’